NACE Koduna Göre Tehlike Sınıfı Belirleme ve İSG-KATİP Süre Hesabı
Şirketinizin tehlike sınıfını nasıl öğrenirsiniz? İSG uzmanı, hekim ve diğer sağlık personelinin aylık yasal atama süreleri nasıl hesaplanır?
Türkiye'de faaliyet gösteren tüm işletmelerin, yasal iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini yerine getirebilmesi için öncelikle **tehlike sınıfını** doğru bilmesi gerekir. Tehlike sınıfı; işyerinin ana faaliyet konusuna göre belirlenir ve yasal olarak atanması gereken İş Güvenliği Uzmanı ile İşyeri Hekiminin aylık çalışma sürelerini doğrudan belirler. Bu hesaplamalar ve atamalar ise T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın **İSG-KATİP** sistemi üzerinden resmiyete kavuşturulur.
NACE Kodu Nedir ve Nerede Yazar?
NACE Kodu (Avrupa Topluluğunda Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması), işletmelerin yürüttüğü ekonomik faaliyetleri tanımlayan altı haneli bir kod sistemidir. Şirketinizin NACE kodunu; vergi levhanızdaki "Ana Faaliyet Kodu / Adı" bölümünden veya Ticaret Sicil Gazetesi ilanınızdan öğrenebilirsiniz. Hızlıca arama yapmak ve sınıfınızı öğrenmek için platformumuzdaki NACE Kodu Sorgulama aracını kullanabilirsiniz.
1. İşyerlerinde Tehlike Sınıfları Nelerdir?
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyerleri tehlike derecelerine göre üç sınıfa ayrılmıştır:
- Az Tehlikeli Sınıf: Büro faaliyetleri, perakende mağazacılık, yazılım, eczaneler, oteller, lokantalar ve benzeri hizmet sektörleri.
- Tehlikeli Sınıf: İmalat atölyeleri, matbaalar, tekstil üretimi, metal işleme tesisleri, gıda üretimi ve bazı lojistik depoları.
- Çok Tehlikeli Sınıf: İnşaat şantiyeleri, maden ocakları, kimya sanayii, ağır metal sanayii, tersaneler ve yüksek voltaj elektrik işleri.
Tehlike sınıfı tespiti yasal bir zorunluluktur ve yanlış beyan veya atama yapılması durumunda cezai yaptırımlar uygulanmaktadır. Bu konuda detaylı bilgi edinmek için Doğru OSGB Seçimi rehberimizi de inceleyebilirsiniz.
2. İSG Uzmanı ve İşyeri Hekimi Süre Hesaplama Tablosu
Çalışan sayınız ile tehlike sınıfınız belirlendikten sonra, yasal olarak hizmet almanız gereken İş Güvenliği Uzmanı ve İşyeri Hekiminin **aylık minimum çalışma süreleri** çalışan başına dakika bazında hesaplanır.
Çalışan Başına Aylık Yasal İSG Süreleri
| Tehlike Sınıfı | İSG Uzmanı Süresi (Çalışan / Ay) | İşyeri Hekimi Süresi (Çalışan / Ay) | Uzman Sınıfı Gereksinimi |
|---|---|---|---|
| Az Tehlikeli | 10 Dakika | 5 Dakika | C Sınıfı (veya üstü) |
| Tehlikeli | 20 Dakika | 10 Dakika | B Sınıfı (veya üstü) |
| Çok Tehlikeli | 40 Dakika | 15 Dakika | A Sınıfı (veya üstü) |
Diğer Sağlık Personeli (DSP) Süreleri
Çok tehlikeli sınıfta yer alan ve **10 veya daha fazla çalışanı** olan işyerlerinde Diğer Sağlık Personeli (Hemşire, Sağlık Memuru, ATT vb.) görevlendirilmesi zorunludur:
- 10 ila 49 çalışan arası: Çalışan başına aylık en az 10 dakika.
- 50 ila 249 çalışan arası: Çalışan başına aylık en az 15 dakika.
- 250 ve üzeri çalışan: Çalışan başına aylık en az 20 dakika.
3. Örnek Süre Hesabı: 75 Çalışanlı Tehlikeli Sınıf Bir Fabrika
Metal imalatı yapan (Tehlikeli sınıf) ve 75 çalışanı bulunan bir işletmenin aylık alması gereken İSG hizmet sürelerini hesaplayalım:
YASAL SÜRE HESAPLAMA ÖRNEĞİ
4. Tam Zamanlı Görevlendirme Sınırları
Çalışan sayısı belirli sınırları aştığında, işyerinin "Tam Zamanlı" İş Güvenliği Uzmanı ve İşyeri Hekimi istihdam etmesi yasal olarak zorunlu hale gelir. Bu duruma **İSG Atama Sınırları** denir:
Hangi Sayılardan Sonra Tam Zamanlı Atama Gerekir?
- Az Tehlikeli Sınıfta: Her 1.000 çalışan için 1 tam zamanlı iş güvenliği uzmanı + 1 tam zamanlı işyeri hekimi.
- Tehlikeli Sınıfta: Her 500 çalışan için 1 tam zamanlı iş güvenliği uzmanı + 1 tam zamanlı işyeri hekimi.
- Çok Tehlikeli Sınıfta: Her 250 çalışan için 1 tam zamanlı iş güvenliği uzmanı + 1 tam zamanlı işyeri hekimi.
Tam zamanlı atama yapılan işyerlerinde, süre hesabı kişi başına değil, doğrudan tam aylık çalışma (180 saat) üzerinden İSG-KATİP sistemine işlenir. Firma ve çalışan atama süreçlerinin yasal boyutları hakkında daha kapsamlı bilgi için Çalışan Tanımlama ve İSG Atamaları yazımızı inceleyebilirsiniz.
5. İSG-KATİP Sistemi Üzerinden Atama Nasıl Yapılır?
Hesaplanan süreler sadece kağıt üzerinde kalmaz; Çalışma Bakanlığı'nın **İSG-KATİP** portalı üzerinden resmi olarak onaylanmalıdır. Süreç şu şekilde ilerler:
- OSGB (Ortak Sağlık Güvenlik Birimi) veya bireysel uzman/hekim kendi İSG-KATİP paneli üzerinden firmaya süreye uygun görevlendirme talebi gönderir.
- Firma yetkilisi (e-Devlet aracılığıyla) İSG-KATİP sistemine girerek bu görevlendirme talebini onaylar.
- Onaylama yapıldığı andan itibaren yasal süreler resmi olarak işlemeye başlar. Onaysız geçen sürelerde işyerinde İSG hizmeti alınmamış kabul edilir.
Özet ve Dijital Çözüm
İşyerinizin tehlike sınıfına göre doğru İSG sürelerini hesaplamak, cezai yaptırımlarla karşılaşmamak ve çalışanlarınızın güvenliğini yasal güvence altına almak için son derece önemlidir.
İSG Pratik platformu üzerinden [Firmalar](file:///c:/Users/SRKN/Desktop/isg%20robot/isg-projesi/isg-uygulamasi/app/firmalar) modülünü kullanarak şirketlerinizi kaydedebilir, çalışan sayıları ve NACE kodlarını girdiğiniz anda yasal atama dakikalarınızı otomatik olarak görebilirsiniz. Platform içindeki [NACE Kodu Sorgulama](file:///c:/Users/SRKN/Desktop/isg%20robot/isg-projesi/isg-uygulamasi/app/nace-kod) aracımız sayesinde tehlike sınıfınızı saniyeler içinde öğrenerek bütçenizi ve İSG planlamanızı hatasız şekilde yönetebilirsiniz.