Cam & Seramik Sektörü İSG Rehberi
Cam, porselen, fayans, çimento üretimi; sıcak yüzey, toz, silikoz ve makine tehlikelerinin yoğun olduğu sektör.
Tipik Tehlikeler
Silika Tozu
Kuvars içerikli hammadde — silikoz (akciğer fibrozisi) kaynağı.
Yüksek Sıcaklık Fırını
1200-1500°C fırınlarda termal stres ve yanık.
Erimiş Cam Sıçraması
Şişirme ve şekillendirme aşamasında sıcak cam.
Kesim Yaralanması
Cam levha taşıma ve kesim — derin kesik yaraları.
Asit/Aşındırıcı
Cam dekorasyon için hidroflorik asit teması.
Sektöre Özel Makine ve Ekipmanlar
Cam & Seramik sektöründe yaygın kullanılan ekipmanların tanımı, kullanım amacı, bunlardan kaynaklı riskler ve alınması gereken İSG önlemleri.
Cam Fırını (Float Glass)
1500°C'de cam erimesi ve şekillendirme tüneli.
- •Termal radyasyon yanığı
- •Erimiş cam sıçraması
- •Doğal gaz patlaması
- •Pirinç tozu — silikoz
- ✓Termal mont + reflektörlü vizör
- ✓Acil soğutma sistemi
- ✓Gaz dedektörü + LEL alarm
- ✓KKD: yüz siperliği + alev geciktirici
Pres + Tünel Fırın (Seramik)
Seramik hammaddesi şekillendirme ve pişirme hattı.
- •Toz solunması (kuvars)
- •Sıcak fırın yanığı
- •Pres sıkışma
- •Sırlama buharı
- ✓Toz emiş + sulu sıyırma
- ✓Termal koruyucu
- ✓Pres light curtain
- ✓Sırlama yerel havalandırma
Cam Kesme Tezgahı (CNC)
Elmas/karbür uçlu kesicilerle cam kesme.
- •Cam kırılması — derin kesi
- •Sıçrayan parça göze
- •Vakum tutucu arızası
- •Cam tozu solunması
- ✓Eldiven (kesi dirençli) + kol koruyucu
- ✓İş gözlüğü zorunlu
- ✓Yedek vakum güvenliği
- ✓Yerel toz emiş
Kumlama Makinesi (Sandblaster)
Yüksek basınçlı kum jeti ile yüzey temizleme/dekorasyon.
- •Silikoz (silika kumu)
- •Yüksek basınç hortum kopması
- •Gürültü 100+ dB(A)
- •Yansıyan kum göze
- ✓Silika yerine alternatif aşındırıcı (alümina)
- ✓Hortum WhipCheck
- ✓Akustik kabin + kulaklık
- ✓Tam kabin + tüm yüz solunum
Sık Görülen Uygunsuzluklar
- 1Silika dozimetresi takılmıyor
- 2Fırın önü termal koruyucu mont yok
- 3Yerel emiş sistemi yetersiz
- 4HF asidi için göz duşu çalışmıyor
- 5Cam taşıma vakumlu kaldıraç yok
İlgili Mevzuat
- Toz ile Mücadele Yönetmeliği
- Sıcak Ortamda Çalışma Yönetmeliği
- Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda İSG Önlemleri Yönetmeliği
İlişkili Terimler
Kişisel Koruyucu Donanım (KKD)
Çalışanı, yaptığı iş sırasında bir veya birden fazla riske karşı korumak amacıyla kişi tarafından giyilen, takılan veya tutulan donanımlardır. Koruma hiyerarşisinde son katmandır.
Makine Emniyeti
Makinelerin tasarımı, kullanımı ve bakımında uzuv koruma, koruyucu kapaklar ve güvenlik tertibatı.
Toz Maruziyeti
Solunabilir toz partiküllerinin akciğerlere ulaşması — silikoz, asbestoz, bisinozis nedeni.
Silikoz
Kristal silika tozunun uzun süreli solunması sonucu oluşan ölümcül akciğer hastalığı.
Sıcak Stresi
Yüksek sıcaklık ve nem altında çalışmada görülen ısı krampı, bitkinlik ve sıcak çarpması.