KKD & Ekipman

Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) Nedir?

Aynı anlama gelen: KKD, Kişisel Koruyucu Ekipman, PPE, Personal Protective Equipment

Çalışanı, yaptığı iş sırasında bir veya birden fazla riske karşı korumak amacıyla kişi tarafından giyilen, takılan veya tutulan donanımlardır. Koruma hiyerarşisinde son katmandır.

KKD Nedir?

Kişisel Koruyucu Donanım (KKD), çalışanı bir veya birden fazla riske karşı korumak amacıyla kişinin giydiği, taktığı, tuttuğu veya kullandığı tüm araç-gereçtir. Risk kontrol hiyerarşisinde son katmanda yer alır; mühendislik ve idari önlemler tüketildikten sonra devreye girer.

KKD Kategorileri (Risk Sınıfına Göre)

  • Kategori I (Düşük Risk): Bahçıvan eldiveni, güneş gözlüğü gibi yüzeysel mekanik etki.
  • Kategori II (Orta Risk): Baret, kulak tıkacı, iş gözlüğü gibi günlük KKD.
  • Kategori III (Yüksek Risk): Düşme önleyici kemerler, solunum cihazları, kimyasal koruyucu tulumlar — onaylanmış kuruluş zorunluluğu.

KKD Türleri ve Uygulama Alanları

  • Baş: Baret (EN 397), darbe koruyucu kepi (EN 812).
  • Göz/Yüz: İş gözlüğü, kaynak maskesi, yüz siperliği.
  • Kulak: Foam tıkaç (EN 352-2), kulaklık (EN 352-1).
  • Solunum: FFP1/FFP2/FFP3 maskeler, yarı-tam yüz maskesi, solunum cihazı.
  • El: Mekanik (EN 388), kimyasal (EN 374), ısı (EN 407), elektrik (EN 60903) eldiveni.
  • Vücut: Yüksek görünürlük yelek (EN ISO 20471), FR tulum, kimyasal koruyucu tulum.
  • Ayak: Çelik burunlu iş ayakkabısı (EN ISO 20345), yalıtkan bot.
  • Düşme Önleme: Tam vücut paraşüt kemeri (EN 361), enerji emici (EN 355), şok absorber.

İşveren yükümlülüğü: KKD'yi ücretsiz temin etmek, kullanım eğitimini vermek, periyodik kontrolünü yapmak ve aşınmış/hasarlı olanları değiştirmek 6331 ve KKD Yönetmeliği gereği zorunludur. KKD bedeli çalışandan kesilemez.

KKD Seçim Kriterleri

  • Risk değerlendirmesinde belirlenen tehlikelere uygun olmalı.
  • CE işareti ve EN standartlarına uygunluk belgesi bulunmalı.
  • Çalışanın vücut ölçüleri ve fiziksel özelliklerine uygun olmalı.
  • Konforlu, hareket kısıtlamasız ve uzun süre kullanılabilir olmalı.
  • Birden fazla riske karşı koruma sağlayabiliyorsa uyumlu olmalı.

İlgili Araçlar ve Rehberler

Hangi Sektörlerde Geçerli?

İnşaatKimyaSağlıkGıdaLojistik & DepolamaMadencilikEnerjiGenel İmalat

Sıkça Sorulan Sorular

Risk değerlendirmesi sonucuna göre seçim yapılır. CE işareti, EN standartlarına uygunluk, kullanıcının vücut ölçülerine uyum, konfor, dayanıklılık ve birden çok riske karşı koruyup koruyamayacağı kontrol edilir. KKD'yi seçmeden önce mühendislik kontrolleri ve idari önlemler tüketilmelidir.

Mevzuat Referansları

İlişkili Terimler

Risk Değerlendirmesi

İşyerindeki tehlikelerin sistematik olarak belirlenmesi, analiz edilmesi ve risk skorlarına göre önlem alınması sürecidir. 6331 sayılı kanunun 10. maddesi gereği zorunludur.

Baret (Koruyucu Başlık)

Başı düşen cisim ve darbeye karşı koruyan, EN 397 standardına uygun KKD'dir.

Emniyet Kemeri (Tam Vücut)

2 metre ve üzeri yükseklikte çalışmada düşmeyi önleyen veya frenleyen tam vücut paraşüt tipi kemer.

İş Gözlüğü

Gözü uçuşan parçacıklar, kimyasal sıçrama, UV ve lazer ışınından koruyan KKD.

Kulak Tıkacı

Yüksek gürültülü ortamda işitmeyi koruyan KKD; tıkaç (foam) veya kulaklık (muff) tipi.

Maske / Respiratör

Toz, gaz ve aerosol partiküllerden solunumu koruyan KKD (FFP1, FFP2, FFP3 sınıfları).

Koruyucu Eldiven

Mekanik, kimyasal, termal veya biyolojik tehlikelerden eli koruyan KKD.

İş Ayakkabısı / Bot

Çelik burunlu, kaymaz tabanlı, EN ISO 20345 standardına uygun KKD.

KKD Yönetmeliği

KKD'nin işyerinde kullanımı, seçimi ve bakımına ilişkin yönetmelik (2016/425/AB uyumlu).