Genel İmalat Sektörü İSG Rehberi
Otomotiv, makine, metal işleme ve montaj gibi geniş imalat sektörünü kapsayan; makine, gürültü, kimyasal ve ergonomik risklerin yaygın olduğu sektör.
Tipik Tehlikeler
Makine Yaralanması
Pres, torna, freze ve montaj hattında uzuv sıkışması, kesme ve ezilme.
Gürültü ve Titreşim
Üretim hattı, kompresör ve el aletlerinde 85+ dB(A) maruziyeti.
Kimyasal Maruziyet
Yağ, çözücü, boya ve temizlik kimyasallarına cilt-solunum teması.
Ergonomik Risk
Tekrarlı hareketler, ağır yük kaldırma ve uzun süre ayakta çalışma.
Elektrik Çarpması
Yetkisiz pano açma, topraklama hatası ve yıpranmış kablolar.
Sektöre Özel Makine ve Ekipmanlar
Genel İmalat sektöründe yaygın kullanılan ekipmanların tanımı, kullanım amacı, bunlardan kaynaklı riskler ve alınması gereken İSG önlemleri.
CNC Torna / Freze
Bilgisayar kontrollü kesici aletlerle parça işleyen tezgah.
- •Talaş sıçraması
- •Soğutma sıvısı kontak dermatiti
- •Yüksek devirli kapma
- •Sıcak parça yanığı
- ✓Kapı interlock'lı kabin
- ✓Soğutma sıvısı SDS + KKD
- ✓Bakım öncesi LOTO
- ✓Talaş emiş sistemi
Hidrolik Pres
Yüksek kuvvetli basınçla şekillendirme/kesme yapan makine.
- •El sıkışması — kalıp arası
- •Hidrolik yağ sızıntısı
- •Aşırı basınç patlaması
- •Acil dur işlemiyor
- ✓Çift el kontrol (bimanual)
- ✓Light curtain bariyeri
- ✓Acil dur testi haftalık
- ✓PSV yıllık kalibrasyon
Endüstriyel Kompresör
Hava sıkıştırma sistemi — 6-10 bar pnömatik tesisat besler.
- •Yüksek basınç patlaması
- •Yağ buhar yangını
- •Gürültü 95+ dB(A)
- •Hortum kopması — kırbaç etkisi
- ✓Yıllık basınç testi
- ✓Akustik enklozyon
- ✓Hortum WhipCheck kelepçesi
- ✓PSV + drenaj sistem
Köprü Vinci (Overhead Crane)
Atölye tavanına sabitli, motorlu yük kaldırma sistemi.
- •Yük düşmesi
- •Vinç altında çalışan
- •Operatör görüş engeli
- •Halat aşınması
- ✓G1 vinç operatör belgesi
- ✓Sapan/halat günlük muayene
- ✓Aşırı yük sınırlayıcı (LMI)
- ✓Vinç altı yasak alan
Sık Görülen Uygunsuzluklar
- 1Makine koruyucu kapaklarının çıkarılmış olması
- 2LOTO (kilitleme-etiketleme) uygulanmıyor
- 3Acil durdurma butonu erişilemez konumda
- 4Periyodik kontrol raporu eksik veya güncellenmemiş
- 5Kompresör/baca yıllık testleri yapılmamış
İlgili Mevzuat
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
- Makina Emniyeti Yönetmeliği
- Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmasına Dair Yönetmelik
İlişkili Terimler
Kişisel Koruyucu Donanım (KKD)
Çalışanı, yaptığı iş sırasında bir veya birden fazla riske karşı korumak amacıyla kişi tarafından giyilen, takılan veya tutulan donanımlardır. Koruma hiyerarşisinde son katmandır.
Makine Emniyeti
Makinelerin tasarımı, kullanımı ve bakımında uzuv koruma, koruyucu kapaklar ve güvenlik tertibatı.
LOTO (Lockout-Tagout)
Bakım ve onarım sırasında enerjinin yanlışlıkla verilmesini engelleyen kilitleme-etiketleme sistemi.
Gürültü Maruziyeti
85 dB(A) üzeri 8 saatlik sürekli maruziyet işitme kaybına neden olur.
Forklift Güvenliği
G-sınıfı operatör belgesi, kabin koruması, hız sınırı, yaya güzergahı ayrımı.