Çok Tehlikeli SınıfNACE 24-25

Metal & Demir-Çelik Sektörü İSG Rehberi

Demir-çelik dökümü, haddeleme, kaynak ve yüzey işleme; yüksek sıcaklık, kıvılcım, gürültü ve toksik duman tehlikeleri yoğun.

Tipik Tehlikeler

Erimiş Metal Sıçraması

Döküm ocağı önünde 1500°C metal yanığı.

Kaynak Dumanı

Demir oksit, manganez ve krom maruziyeti — kanserojen.

Haddeleme Sıkışması

Sıcak çelik haddelerine yaklaşımda kapanma riski.

Yüksek Gürültü

Dövme, kesim ve çekiç işleri 100+ dB(A).

Asit/Galvanik Banyo

Yüzey kaplamada HCl, H2SO4 ve siyanür teması.

Sektöre Özel Makine ve Ekipmanlar

Metal & Demir-Çelik sektöründe yaygın kullanılan ekipmanların tanımı, kullanım amacı, bunlardan kaynaklı riskler ve alınması gereken İSG önlemleri.

Yüksek Fırın (Blast Furnace)

Demir cevheri + kok kömürü ile sıvı ham demir üretimi.

Kullanım Alanı
Entegre demir-çelik tesisleri.
Amaç / Fayda
Cevherden 1500°C'de demir elde etme.
Riskler & Tehlikeler
  • •Erimiş metal döküm sıçraması
  • •CO gazı zehirlenmesi
  • •Patlama (CO + hava)
  • •Termal radyasyon
İSG Önlemleri
  • ✓Tam vücut termal mont + alüminize
  • ✓CO dedektörü her noktada
  • ✓Tahliye sistemi kontrolü
  • ✓Otomatik söndürme + soğutma

Haddehane (Hot/Cold Rolling Mill)

Sıcak/soğuk çelik bobinini levha/profil haline getiren silindirli sistem.

Kullanım Alanı
Saç levha, profil, ray, demiryolu üretimi.
Amaç / Fayda
Belli kalınlık ve yüzey kalitesinde çelik üretim.
Riskler & Tehlikeler
  • •Hareketli sıcak metale çarpma
  • •Silindir sıkışma
  • •Yüksek gürültü
  • •Ay yağı + soğutma sıvısı dermatit
İSG Önlemleri
  • ✓Yaya/araç güzergah ayrımı + bariyer
  • ✓Acil çekme ipi
  • ✓Akustik kabin operatör
  • ✓Kimyasal eldiven

Endüstriyel Kaynak Robotu (MIG/MAG)

Otomatik arc kaynak sistemi (manuel kaynaktan ayrı, otomotiv detaylarıyla aynı).

Kullanım Alanı
Çelik yapı, gemi, basınçlı kap.
Amaç / Fayda
Yüksek kalite seri kaynak.
Riskler & Tehlikeler
  • •UV/IR ışın
  • •Toksik duman (Mn, Cr, Ni)
  • •Yangın — kıvılcım
  • •Elektrik şoku
İSG Önlemleri
  • ✓Tam yüz kaynak maskesi (otomatik karartmalı)
  • ✓Yerel duman emiş
  • ✓Yangın algılama
  • ✓Yalıtkan eldiven

Galvanik Kaplama Banyosu

Asit/krom/nikel banyoda metal yüzey kaplama.

Kullanım Alanı
Korozyon koruma + dekoratif kaplama.
Amaç / Fayda
Çelik ürünün korozyondan korunması.
Riskler & Tehlikeler
  • •Asit/krom 6+ buhar (kanserojen)
  • •Sıcak banyo (60-90°C)
  • •Elektrik şoku
  • •Acil duş çalışmaması
İSG Önlemleri
  • ✓Krom-6 emisyon kontrolü + alternatif (Cr-3)
  • ✓Acil duş + göz duşu 10 saniye mesafede
  • ✓Asit dirençli tulum + yüz siperliği
  • ✓Yıllık tıbbi muayene (akciğer, böbrek)

Sık Görülen Uygunsuzluklar

  • 1Alev geciktirici kıyafet eksik
  • 2Kaynak dumanı yerel emiş yetersiz
  • 3Galvanik banyo etrafında acil duş çalışmıyor
  • 4İşitme koruyucu rotasyonu yapılmıyor
  • 5Sıcak metal güzergahı işaretsiz

İlgili Mevzuat

  • Sıcak Ortamda Çalışma Yönetmeliği
  • Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmasına Dair Yönetmelik
  • Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda İSG Önlemleri Yönetmeliği

İlişkili Terimler

Kişisel Koruyucu Donanım (KKD)

Çalışanı, yaptığı iş sırasında bir veya birden fazla riske karşı korumak amacıyla kişi tarafından giyilen, takılan veya tutulan donanımlardır. Koruma hiyerarşisinde son katmandır.

Gürültü Maruziyeti

85 dB(A) üzeri 8 saatlik sürekli maruziyet işitme kaybına neden olur.

Sıcak Stresi

Yüksek sıcaklık ve nem altında çalışmada görülen ısı krampı, bitkinlik ve sıcak çarpması.

Alev Geciktirici Kıyafet

Kaynak, döküm ve kimyasal yangın riski olan işlerde giyilen FR (Flame Retardant) tulum.

Kaynak Maskesi

Otomatik karartmalı maske — kaynak ışınından göz ve yüzü korur.