Metal & Demir-Çelik Sektörü İSG Rehberi
Demir-çelik dökümü, haddeleme, kaynak ve yüzey işleme; yüksek sıcaklık, kıvılcım, gürültü ve toksik duman tehlikeleri yoğun.
Tipik Tehlikeler
Erimiş Metal Sıçraması
Döküm ocağı önünde 1500°C metal yanığı.
Kaynak Dumanı
Demir oksit, manganez ve krom maruziyeti — kanserojen.
Haddeleme Sıkışması
Sıcak çelik haddelerine yaklaşımda kapanma riski.
Yüksek Gürültü
Dövme, kesim ve çekiç işleri 100+ dB(A).
Asit/Galvanik Banyo
Yüzey kaplamada HCl, H2SO4 ve siyanür teması.
Sektöre Özel Makine ve Ekipmanlar
Metal & Demir-Çelik sektöründe yaygın kullanılan ekipmanların tanımı, kullanım amacı, bunlardan kaynaklı riskler ve alınması gereken İSG önlemleri.
Yüksek Fırın (Blast Furnace)
Demir cevheri + kok kömürü ile sıvı ham demir üretimi.
- •Erimiş metal döküm sıçraması
- •CO gazı zehirlenmesi
- •Patlama (CO + hava)
- •Termal radyasyon
- ✓Tam vücut termal mont + alüminize
- ✓CO dedektörü her noktada
- ✓Tahliye sistemi kontrolü
- ✓Otomatik söndürme + soğutma
Haddehane (Hot/Cold Rolling Mill)
Sıcak/soğuk çelik bobinini levha/profil haline getiren silindirli sistem.
- •Hareketli sıcak metale çarpma
- •Silindir sıkışma
- •Yüksek gürültü
- •Ay yağı + soğutma sıvısı dermatit
- ✓Yaya/araç güzergah ayrımı + bariyer
- ✓Acil çekme ipi
- ✓Akustik kabin operatör
- ✓Kimyasal eldiven
Endüstriyel Kaynak Robotu (MIG/MAG)
Otomatik arc kaynak sistemi (manuel kaynaktan ayrı, otomotiv detaylarıyla aynı).
- •UV/IR ışın
- •Toksik duman (Mn, Cr, Ni)
- •Yangın — kıvılcım
- •Elektrik şoku
- ✓Tam yüz kaynak maskesi (otomatik karartmalı)
- ✓Yerel duman emiş
- ✓Yangın algılama
- ✓Yalıtkan eldiven
Galvanik Kaplama Banyosu
Asit/krom/nikel banyoda metal yüzey kaplama.
- •Asit/krom 6+ buhar (kanserojen)
- •Sıcak banyo (60-90°C)
- •Elektrik şoku
- •Acil duş çalışmaması
- ✓Krom-6 emisyon kontrolü + alternatif (Cr-3)
- ✓Acil duş + göz duşu 10 saniye mesafede
- ✓Asit dirençli tulum + yüz siperliği
- ✓Yıllık tıbbi muayene (akciğer, böbrek)
Sık Görülen Uygunsuzluklar
- 1Alev geciktirici kıyafet eksik
- 2Kaynak dumanı yerel emiş yetersiz
- 3Galvanik banyo etrafında acil duş çalışmıyor
- 4İşitme koruyucu rotasyonu yapılmıyor
- 5Sıcak metal güzergahı işaretsiz
İlgili Mevzuat
- Sıcak Ortamda Çalışma Yönetmeliği
- Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmasına Dair Yönetmelik
- Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda İSG Önlemleri Yönetmeliği
İlişkili Terimler
Kişisel Koruyucu Donanım (KKD)
Çalışanı, yaptığı iş sırasında bir veya birden fazla riske karşı korumak amacıyla kişi tarafından giyilen, takılan veya tutulan donanımlardır. Koruma hiyerarşisinde son katmandır.
Gürültü Maruziyeti
85 dB(A) üzeri 8 saatlik sürekli maruziyet işitme kaybına neden olur.
Sıcak Stresi
Yüksek sıcaklık ve nem altında çalışmada görülen ısı krampı, bitkinlik ve sıcak çarpması.
Alev Geciktirici Kıyafet
Kaynak, döküm ve kimyasal yangın riski olan işlerde giyilen FR (Flame Retardant) tulum.
Kaynak Maskesi
Otomatik karartmalı maske — kaynak ışınından göz ve yüzü korur.