Otomotiv Sektörü İSG Rehberi
Otomobil, kamyon, otobüs ve yedek parça üretimi; pres, robot, boya kabini ve montaj hatlarının yoğun olduğu sektör.
Tipik Tehlikeler
Pres ve Robot Çarpışması
Yüksek hızlı pres makinesi veya robot kolu ile çarpışma — ölümcül.
Kaynak Dumanı ve Ark
MIG/TIG kaynağında ozon, metal duman ve UV ışın maruziyeti.
Boya Kabini Patlaması
Solvent buharı + kıvılcım = ATEX kapsamı patlama.
Konveyör Sıkışması
Hareket halindeki montaj hattında uzuv kapma.
Forklift/Kamyon Trafiği
Saha içi araç kazaları ve yaya çarpması.
Sektöre Özel Makine ve Ekipmanlar
Otomotiv sektöründe yaygın kullanılan ekipmanların tanımı, kullanım amacı, bunlardan kaynaklı riskler ve alınması gereken İSG önlemleri.
Endüstriyel Robot (Welding/Pick&Place)
6 eksenli programlanabilir manipülatör.
- •Çevre içine giriş — çarpışma
- •Program hatası — beklenmedik hareket
- •Acil dur arızası
- •Robot kabini ısınması
- ✓Çevre fotosel/laser scanner
- ✓Teach pendant + dead-man switch
- ✓Bakım — robot enerji kesilmeden girilmez
- ✓TPM (Total Productive Maintenance)
Kaynak Robotu (MIG/MAG)
Elektrik arkıyla metal birleştirme yapan otomatik kaynak ünitesi.
- •UV/IR ışın göz hasarı
- •Kaynak dumanı (Mn, Cr, Ni)
- •Yangın — kıvılcım
- •Elektrik şoku
- ✓Kapalı kabin + duman emiş
- ✓Kaynak perdesi (UV filtreli)
- ✓Yangın algılama sistemi
- ✓Yalıtkan eldiven + bot
Boya Kabini (Paint Booth)
Hava filtreli, kontrollü ortamda boyama yapılan kapalı oda.
- •Solvent buhar patlaması
- •Boya aerosolü solunması
- •Yangın — statik kıvılcım
- •Sıcak fırın yanığı
- ✓ATEX zone 1 ekipman
- ✓Filtre sistem + LEL alarmı
- ✓Operatör tam yüz maskeli (havadan beslemeli)
- ✓Statik topraklama
Yükleme Hattı / Test Şanzıman
Montaj sonu test ve yük kontrolü ekipmanı.
- •Egzoz birikimi (CO)
- •Yüksek devir aracın savrulması
- •Yakıt yangını
- •Akustik şok
- ✓Egzoz emiş hortumu zorunlu
- ✓Tekerlek sabitleme + tedbir bariyeri
- ✓Yakıt yangın söndürme sistemi
- ✓Akustik kabin + kulaklık
Sık Görülen Uygunsuzluklar
- 1Robot çalışma alanında çevre engelleyici fotosel yok
- 2Boya kabini havalandırma yetersiz
- 3Kaynak ekranı/perde kullanılmıyor
- 4Operatör yetki belgeleri eksik
- 5Kimyasal etiketleme (GHS) yapılmamış
İlgili Mevzuat
- Makina Emniyeti Yönetmeliği
- Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Çalışanların Korunması Yönetmeliği (ATEX)
- Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği
İlişkili Terimler
Kişisel Koruyucu Donanım (KKD)
Çalışanı, yaptığı iş sırasında bir veya birden fazla riske karşı korumak amacıyla kişi tarafından giyilen, takılan veya tutulan donanımlardır. Koruma hiyerarşisinde son katmandır.
Kimyasal Maruziyeti
Solunum, cilt veya yutma yoluyla kimyasal maddeye temas sonucu oluşan sağlık riski.
Makine Emniyeti
Makinelerin tasarımı, kullanımı ve bakımında uzuv koruma, koruyucu kapaklar ve güvenlik tertibatı.
LOTO (Lockout-Tagout)
Bakım ve onarım sırasında enerjinin yanlışlıkla verilmesini engelleyen kilitleme-etiketleme sistemi.
Kaynak Maskesi
Otomatik karartmalı maske — kaynak ışınından göz ve yüzü korur.