Plastik & Kauçuk Sektörü İSG Rehberi
Enjeksiyon, ekstrüzyon ve şişirme yöntemiyle plastik/kauçuk üretimi; yüksek sıcaklık, makine ve kimyasal risklerin görüldüğü sektör.
Tipik Tehlikeler
Sıcak Yüzey/Eriyik
Enjeksiyon makinesinde 200-300°C eriyik plastik — derin yanık.
Makine Sıkışması
Kalıp kapanma alanında uzuv kapma.
Toksik Buhar
PVC, polikarbonat ve katkı maddelerinden çıkan duman.
Kauçuk Tozu
Karıştırma ve kesim aşamasında ince partikül solunması.
Statik Elektrik
Plastik film ve granül taşımada deşarj.
Sektöre Özel Makine ve Ekipmanlar
Plastik & Kauçuk sektöründe yaygın kullanılan ekipmanların tanımı, kullanım amacı, bunlardan kaynaklı riskler ve alınması gereken İSG önlemleri.
Plastik Enjeksiyon Makinesi
Erimiş plastiği yüksek basınçla kalıba sıkıştıran şekillendirme makinesi.
- •Kalıp kapanma sıkışması
- •Eriyik plastik fışkırması (300°C)
- •Toksik duman (PVC)
- •Yüksek hidrolik basınç
- ✓Kapı interlock + light curtain
- ✓Termal koruyucu yüz siperliği
- ✓Yerel duman emiş
- ✓Yıllık periyodik kontrol
Ekstrüzyon Hattı
Sürekli profil/boru/film üretimi için vidalı eritme-pres sistemi.
- •Sıcak yüzey yanığı
- •Ekstrüder vidasına dolanma
- •Aspirator yangını
- •Statik elektrik
- ✓Termal izolasyon + uyarı
- ✓Acil dur her metre
- ✓Yangın söndürme + LEL alarm
- ✓Statik topraklama
Vulkanizasyon Otoklavı (Kauçuk)
Kauçuğun yüksek basınç + sıcaklıkta sertleştirilmesi.
- •Patlama (yüksek basınç)
- •Sıcak yüzey/buhar
- •Kapı açık çalışma
- •Toksik aerosol
- ✓PSV + interlock kapı
- ✓Periyodik B tipi kontrol
- ✓KKD: termal eldiven, vizör
- ✓Yerel havalandırma
Granül Karıştırıcı / Renkçi (Compounder)
Hammadde + renklendirici + katkı maddesi karıştıran tank.
- •Toz patlaması (organik granül)
- •El sıkışması
- •Statik kıvılcım
- •Karıştırıcı dönme yakalama
- ✓ATEX zone 22 ekipman
- ✓Topraklama + havalandırma
- ✓Yem kapağı interlock
- ✓Bakım LOTO
Sık Görülen Uygunsuzluklar
- 1Enjeksiyon makinesi kapı emniyeti devre dışı
- 2Toksik buhar için yerel emiş yok
- 3Sıcak yüzey uyarı tabelası yok
- 4Statik topraklama eksik
- 5KKD (eldiven/önlük) yanmaz değil
İlgili Mevzuat
- Makina Emniyeti Yönetmeliği
- Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda İSG Önlemleri Yönetmeliği
- Sıcak Ortamda Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Şartları
İlişkili Terimler
Kişisel Koruyucu Donanım (KKD)
Çalışanı, yaptığı iş sırasında bir veya birden fazla riske karşı korumak amacıyla kişi tarafından giyilen, takılan veya tutulan donanımlardır. Koruma hiyerarşisinde son katmandır.
Kimyasal Maruziyeti
Solunum, cilt veya yutma yoluyla kimyasal maddeye temas sonucu oluşan sağlık riski.
Makine Emniyeti
Makinelerin tasarımı, kullanımı ve bakımında uzuv koruma, koruyucu kapaklar ve güvenlik tertibatı.
Sıcak Stresi
Yüksek sıcaklık ve nem altında çalışmada görülen ısı krampı, bitkinlik ve sıcak çarpması.