Yapı Malzemesi & Çimento Sektörü İSG Rehberi
Çimento, beton, prefabrik, hazır harç üretimi; silikoz, gürültü, makine ve yüksekten düşme riskleri.
Tipik Tehlikeler
Silika Tozu
Klinker, kuvars hammadde — silikoz riski.
Konveyör/Mikser Sıkışma
Yüksek hızlı taşıyıcılarda uzuv kapma.
Yüksekten Düşme
Silo, baca ve depolama yapılarında bakım çalışması.
Cilt Yanığı (Çimento)
Islak çimentonun alkalin etkisi — dermatit.
Yüksek Gürültü
Mikser ve değirmen 95+ dB(A).
Sektöre Özel Makine ve Ekipmanlar
Yapı Malzemesi & Çimento sektöründe yaygın kullanılan ekipmanların tanımı, kullanım amacı, bunlardan kaynaklı riskler ve alınması gereken İSG önlemleri.
Çimento Değirmeni (Bilyalı/Vertikal)
Klinker + alçıyı çimentoya öğüten yüksek devirli değirmen.
- •Toz solunması (silikoz)
- •Yüksek gürültü 100+ dB(A)
- •Yüksek sıcaklık
- •Yangın
- ✓Yerel toz emiş + sulama
- ✓Akustik kabin + kulaklık
- ✓Termal koruyucu
- ✓Periyodik akciğer filmi
Beton Mikseri (Truck Mixer)
Hazır beton üretip şantiyeye taşıyan dönen tank.
- •Karıştırıcı kapanma
- •Devrilme (eğimli yol)
- •Beton sıçraması göze
- •Yıkama bölgesi kayma
- ✓Karıştırıcı bakım LOTO
- ✓Devrilme önleyici hızlı
- ✓Yüz siperliği + eldiven
- ✓Drenajlı yıkama platformu
Çimento Silosu
Toplu çimento depolama dikey tankı (50-500 ton).
- •Silo iç boğulma — toz birikimi
- •Toz patlaması (organik karışım)
- •Yüksekten düşme (bakım)
- •Tıkanma — manuel temizlik
- ✓Kapalı mekan girişi izin sistemi
- ✓ATEX zone 20 sınıflama
- ✓Tam vücut harness
- ✓Forklift/vinçle dışarıdan müdahale
Klinker Soğutma Sistemi
Fırından çıkan 1400°C klinkeri 100°C'ye soğutan platforma soğutucu.
- •Yüksek termal radyasyon
- •Sıcak klinker düşmesi
- •Toz
- •CO maruziyet
- ✓Termal mont + alüminize vizör
- ✓Bariyer + uyarı tabela
- ✓Yerel emiş + KKD
- ✓CO sensörü
Sık Görülen Uygunsuzluklar
- 1Yerel emiş ve sulama sistemi yetersiz
- 2Silo/baca giriş izin sistemi yok
- 3Çimento için cilt koruyucu krem verilmiyor
- 4Konveyör emniyet ipi/butonu bozuk
- 5Periyodik akciğer filmi yapılmıyor
İlgili Mevzuat
- Toz ile Mücadele Yönetmeliği
- Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği
- Makina Emniyeti Yönetmeliği
İlişkili Terimler
Kişisel Koruyucu Donanım (KKD)
Çalışanı, yaptığı iş sırasında bir veya birden fazla riske karşı korumak amacıyla kişi tarafından giyilen, takılan veya tutulan donanımlardır. Koruma hiyerarşisinde son katmandır.
Makine Emniyeti
Makinelerin tasarımı, kullanımı ve bakımında uzuv koruma, koruyucu kapaklar ve güvenlik tertibatı.
Toz Maruziyeti
Solunabilir toz partiküllerinin akciğerlere ulaşması — silikoz, asbestoz, bisinozis nedeni.
Gürültü Maruziyeti
85 dB(A) üzeri 8 saatlik sürekli maruziyet işitme kaybına neden olur.
Silikoz
Kristal silika tozunun uzun süreli solunması sonucu oluşan ölümcül akciğer hastalığı.