Yönetmelik

Çalışma Hayatına İlişkin Üçlü Danışma Kurulunun Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik

Devlet ile işveren, işçi ve kamu görevlileri sendikaları konfederasyonları arasında çalışma hayatı konularını birlikte görüşmek için kurulan Üçlü Danışma Kurulunun teşekkülünü, görevlerini, toplanma zamanını ve çalışma usulünü düzenleyen yönetmelik.

Resmî tam metni oku (mevzuat.gov.tr)

Neyi Kapsar?

Devlet (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı), işveren ile işçi ve kamu görevlileri sendikaları konfederasyonları arasında çalışma hayatı konularını birlikte görüşmek için kurulan Üçlü Danışma Kurulunu düzenler. Kurulun kimlerden oluştuğunu, görevlerini, hangi aylarda toplandığını ve nasıl çalıştığını belirler.

Kimi Bağlar?

Doğrudan tek tek işyerlerini veya işverenleri bağlamaz; ulusal düzeyde bir sosyal diyalog ve danışma mekanizmasıdır. Tarafları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile en üst düzeydeki işveren, işçi ve kamu görevlileri sendikaları konfederasyonlarıdır. Yani muhatabı bireysel firmalar değil, devlet ve sendikal çatı örgütleridir.

Pratikte Ne Yapmalı?

Sıradan bir işveren veya çalışanın bu yönetmelik kapsamında yerine getireceği özel bir başvuru ya da bildirim yükümlülüğü yoktur. Bu kurul, çalışma hayatıyla ilgili yeni yasa ve yönetmelik çalışmalarının taraflara danışılarak şekillenmesini sağlar; çıkan politikalar zamanla işyerlerini ilgilendiren mevzuata dönüşür. İSG ve iş hukuku alanındaki düzenlemelerin nasıl bir mutabakat zemininde hazırlandığını anlamak isteyen işveren, uzman veya sendika temsilcileri Kurulun görev ve gündemini takip edebilir. Görüş ve önerilerinizi ise bağlı olduğunuz işveren veya işçi konfederasyonu üzerinden Kurula taşıyabilirsiniz.

Sade Anlatımla Bu Mevzuat

Üçlü Danışma Kurulu Nedir, Niçin Vardır?

Üçlü Danışma Kurulu; çalışma barışını ve endüstri ilişkilerini geliştirmek, çalışma hayatıyla ilgili mevzuat çalışmalarını ve uygulamaları izlemek ve hükümet ile işveren, işçi ve kamu görevlileri tarafları arasında etkin bir danışma sağlamak amacıyla kurulmuş bir platformdur. Adındaki "üçlü" ifadesi, masada üç tarafın (devlet, işveren, işçi/kamu görevlileri) birlikte bulunmasını anlatır.

Yönetmelik, 4857 sayılı İş Kanununun 114 üncü maddesine dayanır. Kurul, çalışma hayatına dair kararların tek taraflı değil, ilgili kesimlere danışılarak alınmasını hedefleyen bir uzlaşma ve istişare zemini sunar. Bu yapı, Türkiye’nin de taraf olduğu Uluslararası Çalışma Örgütünün (ILO) "Uluslararası Çalışma Normları Uygulamasının Geliştirilmesinde Üçlü Danışma Hakkında 144 sayılı Sözleşme" anlayışıyla örtüşür.

Kurul Kimlerden Oluşur?

Kurula, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı veya Müsteşarı başkanlık eder. Yanında gündem konularına göre Bakanlığın, bağlı ve ilgili kurumların birim amirleri; işçi sendikaları konfederasyonlarından, kamu görevlileri sendikaları konfederasyonlarından ve en fazla üyeye sahip işveren konfederasyonundan temsilciler yer alır. Katılan temsilcilerin üst düzey yönetici olması esastır.

Kurulun büro hizmetleri Çalışma Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür. Kurul, üç tarafın birlikte katılımıyla toplanabileceği gibi, gündeme göre işçi, işveren ve kamu görevlileri kanatlarıyla ayrı ayrı da toplanabilir.

  • Başkan: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı veya Müsteşarı
  • Devlet kanadı: Bakanlık ile bağlı/ilgili kurumların birim amirleri
  • İşçi kanadı: İşçi sendikaları konfederasyonları temsilcileri
  • İşveren kanadı: En fazla üyeye sahip işveren konfederasyonu temsilcileri
  • Kamu görevlileri kanadı: Kamu görevlileri sendikaları konfederasyonları temsilcileri

Kurul Ne Zaman Toplanır ve Neler Yapar?

Kurul her yıl Ocak, Mayıs ve Eylül aylarında olmak üzere yılda üç kez toplanır. Ayrıca başkanın veya kurul üyelerinden üçünün yazılı istemiyle olağanüstü de toplanabilir. Toplantı gündemi, temsilci kuruluşların görüşleri alınarak Başkan tarafından belirlenir; gündem ile toplantı yeri, günü ve saati ve varsa komisyon raporları on beş gün önceden taraflara bildirilir.

Kurul; çalışma hayatına ilişkin politikaların oluşumuna katkı verir, taraflar arasında uzlaşmayı güçlendirir, mevzuat çalışmalarını izleyip görüş oluşturur, ILO konferanslarına katılımda taraflar arası danışmayı sağlar ve ulusal mevzuatın Avrupa Birliği müktesebatına uyumu için bilgilendirme yürütür. İhtiyaç duyulduğunda belirli konularda çalışma yapmak üzere komisyonlar kurabilir; kurul çalışmalarının ve komisyon raporlarının yayımlanması ise Kurulun iznine bağlıdır.

Madde Metni

BİRİNCİ BÖLÜM

MADDE 1

Amaç ve Kapsam

Bu Yönetmeliğin amacı, çalışma barışının ve endüstri ilişkilerinin geliştirilmesi, çalışma hayatıyla ilgili mevzuat çalışmalarının ve uygulamalarının izlenmesi, hükümet ile işveren, kamu görevlileri ve işçi sendikaları konfederasyonları arasında etkin bir danışmanın gerçekleştirilmesi amacıyla oluşturulan Üçlü Danışma Kurulunun teşekkülü, görev ve yetkileri, organları, toplanması, çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.

MADDE 2

Dayanak

Bu Yönetmelik, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 114 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

MADDE 3

Tanımlar

Bu Yönetmelikte geçen; a) Kurul: Üçlü Danışma Kurulunu, b) Bakan: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanını, c) Temsilci: Bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesine göre Üçlü Danışma Kurulunu oluşturan Bakanlık ile kamu görevlileri, işçi ve işveren sendikaları konfederasyonları temsilcilerini, d) Başkan: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanını veya Müsteşarını, e) Komisyon: Kurulun ihtiyaç duyulan konularda çalışma yapmak üzere oluşturduğu komisyonları, f) Büro: Çalışma Genel Müdürlüğü bünyesinde oluşturulacak ve Kurulun tüm hizmetlerini yürütecek "Üçlü Danışma Kurulu Bürosu" nu, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Kurulun Teşekkülü, Görevleri ve Organları

İKİNCİ BÖLÜM

MADDE 4

Kurulun Teşekkülü

Üçlü Danışma Kurulu; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı veya Müsteşarı başkanlığında, a) Gündem konularına göre Bakanlık, bağlı ve ilgili kurumların birim amirlerinden, b) (Değişik: RG 15/05/2004-25463) İşçi sendikaları konfederasyonlarından birer ve en fazla üyeye sahip işveren konfederasyonundan üç temsilciden, c) (Değişik: RG 15/05/2004-25463) Kamu görevlileri sendikaları konfederasyonlarından birer temsilciden, oluşur. İşveren, kamu görevlileri ve işçi sendikaları konfederasyonlarından katılacak temsilcilerin üst düzey yönetici olması esastır. (Ek: RG 15/05/2004-25463) Kurul, işçi ve işveren sendikaları konfederasyonları ile kamu görevlileri sendikaları konfederasyonları temsilcilerinin birlikte katılımı ile toplanabileceği gibi, gündem konularına göre ayrı ayrı da toplanabilir

MADDE 5

Kurulun Görevleri

Kurulun görevleri şunlardır: a) Çalışma hayatına ilişkin politikaların oluşumuna katkı vermek, b) Taraflar arasında uzlaşma ve işbirliğini güçlendirecek çalışmalar yapmak, c) Çalışma hayatıyla ilgili mevzuat çalışmalarını ve uygulamalarını izlemek, yeni mevzuat ve yasa değişiklikleri ile ilgili hususlarda görüş oluşturmak, d) Uluslararası Çalışma Örgütünün konferans ve faaliyetlerine katılımda, taraflar arasında etkin bir danışma, bilgilendirme ve iletişimin gerçekleşmesini sağlamak, e) "Uluslararası Çalışma Normları Uygulamasının Geliştirilmesinde Üçlü Danışma Hakkında 144 sayılı Sözleşme" hükümlerine uygun çalışmalar yapmak, f) Ulusal mevzuatın, Avrupa Birliği’nin çalışma hayatına ilişkin müktesebatına uyumu için taraflar arasında etkin bir danışma, bilgilendirme ve iletişimin gerçekleşmesini sağlamak, g) İhtiyaç duyulması halinde komisyonlar kurmak, üyelerini belirlemek, raporları görüşmek, h) Ulusal ve uluslararası düzeyde seminer ve toplantılar düzenlenmesini taraflara önermek, uygun görülecek toplantılara temsilci göndermek, i) Çalışma barışının ve endüstri ilişkilerinin geliştirilmesi ile ilgili alanlarda araştırmalar yapılmasını taraflara önermek.

MADDE 6

Büro

Kurulun büro hizmetleri Çalışma Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Kurul Toplantısı

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

MADDE 7

Kurul Toplantı Zamanı

Kurul, her yıl Ocak, Mayıs ve Eylül aylarında olmak üzere yılda üç kez toplanır. Ayrıca, başkanın veya kurul üyelerinden üçünün yazılı istemde bulunması halinde olağanüstü de toplanabilir.

MADDE 8

Toplantı Gündemi

Toplantı gündemi temsilci kuruluşların görüşleri alınmak suretiyle Başkan tarafından belirlenir. Toplantı gündemi ile yer, gün ve saati, varsa komisyon raporları ve diğer belgeler onbeş gün önceden temsilci kuruluşlara bildirilir. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Çalışma Komisyonlarının Oluşum ve İşleyişi

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

MADDE 9

Çalışma Komisyonları

Kurul, görev alanına giren konularda araştırma ve inceleme yapmak, görüş bildirmek ve raporlar hazırlamak üzere komisyonlar oluşturabilir. Komisyonların oluşumu ile işleyişine ilişkin usul ve esaslar kurul tarafından belirlenir. BEŞİNCİ BÖLÜM Çeşitli Hükümler

BEŞİNCİ BÖLÜM

MADDE 10

Yayınlar

Kurul çalışmaları ile komisyon raporlarının yayınlanması kurulun iznine bağlıdır. Kurul ayrıca kişilere ya da kuruluşlara hazırlattığı araştırma ve benzeri çalışmaları da yayınlatabilir.

MADDE 11

Yürürlük

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 12

Yürütme

Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.

Sıkça Sorulan Sorular

Hayır. Kurul, tek tek işyerlerine doğrudan yükümlülük getiren bir denetim organı değil; devlet ile işçi/işveren/kamu görevlileri konfederasyonları arasında ulusal düzeyde bir danışma mekanizmasıdır. İşyerlerini ilgilendiren etkisi, burada şekillenen politikaların zamanla mevzuata yansımasıyla dolaylı olarak ortaya çıkar.

İlgili Mevzuat

Bilgilendirme ve Resmî Kaynak

Bu sayfadaki sade açıklamalar ve madde metinleri yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuken bağlayıcı değildir. Mevzuat zaman içinde değişebilir; uygulamada her zaman resmî ve güncel metni esas alın.Bu sayfa son güncelleme: 05.06.2026

Resmî Kaynak: mevzuat.gov.tr