Yönetmelik

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinin Desteklenmesi Hakkında Yönetmelik

Ondan az çalışanı bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinin İSG hizmetleri için devletten alacağı maddi desteğin usul ve esaslarını düzenler. Destek SGK tarafından hesaplanıp üçer aylık dönemlerle işverene ödenir.

Resmî tam metni oku (mevzuat.gov.tr)

Neyi Kapsar?

Bu Yönetmelik, ondan az çalışanı bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinin iş sağlığı ve güvenliği (İSG) hizmetleri için devletten alacağı maddi desteğin usul ve esaslarını düzenler. Yani küçük işletmelerin İSG profesyonelinden aldığı hizmetin bedelinin bir kısmının devlet tarafından geri ödenmesini konu alır. Kamu kurum ve kuruluşları bu destek kapsamı dışındadır.

Kimi Bağlar?

Türkiye genelinde ondan az çalışanı olan ve tehlikeli ya da çok tehlikeli sınıfta yer alan özel sektör işyerlerinin işverenlerini bağlar. Az tehlikeli sınıftaki işyerleri ile kamu kurumları bu destekten yararlanamaz. Desteği fiilen hesaplayıp ödeyen kurum Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), kapsamı belirleyen ise İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğüdür.

Pratikte Ne Yapmalı?

Önce bir İSG hizmet sunucusuyla (OSGB veya yetkili kişi) sözleşme yapıp bunu İSG-KATİP üzerinde onaylatın; destekten yararlanmanın ön şartı budur. Ardından destek için başvurunuzu yapın ve aylık prim ve hizmet belgelerinizi (SGK bildirimlerinizi) her ay yasal süresi içinde verin. Çalıştırdığınız herkesi sigortalı olarak bildirin; kayıt dışı işçi tespiti üç yıl boyunca destekten men ve ödenenin faiziyle geri alınması demektir. Destek tutarınız tehlike sınıfınıza ve bildirdiğiniz prim gün sayısına göre SGK tarafından hesaplanır ve üçer aylık dönemler hâlinde ödenir.

Sade Anlatımla Bu Mevzuat

Destek Kimi Kapsıyor?

Devlet, küçük işletmelerin de bir İSG uzmanı ve işyeri hekimi hizmeti alabilmesini kolaylaştırmak için bu hizmetin maliyetinin bir bölümünü üstlenir. Ancak destek herkese değil, belirli bir hedef gruba açıktır: Türkiye genelinde ondan az çalışanı bulunan ve tehlikeli veya çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri.

Çalışan sayısı hesaplanırken aynı işverenin Türkiye genelindeki tüm tehlikeli/çok tehlikeli işyerlerindeki sigortalıları toplanır; alt işverenin (taşeronun) çalıştırdıkları da bu sayıya dâhil edilir. Aday çırak, çırak ve işletmede mesleki eğitim gören öğrenciler ise bu sayıma katılmaz. Tespit, SGK kayıtları üzerinden yapılır.

  • Türkiye genelinde ondan az çalışan (işverenin tüm tehlikeli/çok tehlikeli işyerleri toplanarak)
  • Tehlikeli veya çok tehlikeli sınıfta yer alan işyeri
  • İSG-KATİP’e kayıtlı, onaylanmış ve devam eden bir İSG hizmet sözleşmesi
  • Kamu kurum ve kuruluşları kapsam dışıdır

Destek Tutarı Nasıl Hesaplanır?

Destek, sabit bir tutar değildir; işyerinin tehlike sınıfına ve SGK’ya bildirilen prim gün sayısına göre her işyeri için ayrı hesaplanır. Sigortalı başına günlük destek, 16 yaşından büyük sigortalılar için belirlenen prime esas kazanç alt sınırının günlük tutarının belirli bir yüzdesidir.

Bu oran tehlikeli sınıf için günlük tutarın yüzde 1,4’ü, çok tehlikeli sınıf için yüzde 1,6’sıdır. Toplam destek, bu yüzde ile o ay bildirilen prim ödeme gün sayısının çarpılmasıyla bulunur. Yani ne kadar çok sigortalı gün bildirirseniz destek o kadar artar.

Ödeme, Yükümlülük ve Yaptırımlar

SGK, kapsama giren işverenlere ait destek bedelini üçer aylık dönemler hâlinde hesaplar ve dönem sonundaki tutarı, takip eden ikinci ayın sonunda işverene öder. İşverenin SGK’ya yasal süresi içinde ödenmemiş prim borcu varsa, destek bu borca mahsup edilir. Desteğin sürmesi için aylık prim ve hizmet belgelerinin her ay zamanında verilmesi zorunludur.

En kritik yaptırım kayıt dışı çalıştırmaya ilişkindir: Denetimlerde çalıştırdığı sigortalıyı SGK’ya bildirmediği tespit edilen işveren, tespiti izleyen aydan başlayarak üç yıl süreyle destekten yararlanamaz ve kayıt dışı işçinin işe başladığı aydan itibaren yapılan ödemeler yasal faiziyle birlikte geri alınır. Birden fazla işyeri olan işverende bir işyerinde kayıt dışı çalışan bulunması, diğer işyerlerini de bu yaptırımın kapsamına sokar.

Madde Metni

BİRİNCİ BÖLÜM

MADDE 1

Amaç ve kapsam

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, kamu kurum ve kuruluşları hariç olmak üzere ondan az çalışanı bulunanlardan, tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerine, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yerine getirilmesi için sağlanacak desteğin usul ve esaslarını belirlemektir.

MADDE 2

Dayanak

(1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 7 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

MADDE 3

Tanımlar ve kısaltmalar

(1) Bu Yönetmelikte geçen; a) Genel Müdürlük: İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünü, b) Hizmet sunucusu: İş sağlığı ve güvenliği hizmeti vermek üzere Genel Müdürlükçe yetkilendirilmiş kişi, kurum veya kuruluşları, c) İSG-KATİP: İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri ile ilgili iş ve işlemlerin Genel Müdürlükçe kayıt, takip ve izlenmesi amacıyla kullanılan İş Sağlığı ve Güvenliği Kayıt, Takip ve İzleme Programını, ç) Kurum: Sosyal Güvenlik Kurumunu, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Destek Kapsamına Giren İşyerlerinin Belirlenmesi ve Başvuru

İKİNCİ BÖLÜM

MADDE 4

Destekten yararlanacak işyerlerinin tespiti

(1) Destekten yararlanacak işyerlerinin tespitinde, Kurum tarafından tescil edilmiş işyeri kayıtları esas alınır.

(2) Destekten Türkiye genelinde ondan az çalışanı bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinin işverenleri faydalanır. Çalışan sayısının ondan az olup olmadığının tespitinde aşağıdaki şartlar aranır: a) Aynı işverenin Türkiye genelinde birden fazla tescilli işyerinin bulunması halinde, aynı işveren tarafından 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında Türkiye genelinde tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde çalıştırılan toplam sigortalı sayısı esas alınır. b) İşverenden iş alan alt işverenlerce çalıştırılan sigortalılar toplam çalışan sayısına dahil edilir. c) İşyerinde çeşitli nedenlerle ay içinde çalışması bulunmayan ve ücret ödenmeyen sigortalılar toplam çalışan sayısına dahil edilir. ç) Her bir ayda Kuruma verilmiş asıl ve ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı sigortalı sayısından, iptal nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı sigortalı sayısı düşülür. d) Ay içinde işe giren veya işten çıkan sigortalılar da sigortalı sayısına dahil edilir. e) 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler çalışan sayısının tespitinde dikkate alınmaz.

(3) İşyerinin, İSG-KATİP’e kayıtlı onaylanmış ve devam eden iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin verilmesine ilişkin, hizmet sunucusu ile yapılmış bir sözleşmesinin olması şarttır. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Destek Bedellerinin Tespiti, Ödenmesi ve Hizmetin Alınacağı Kurum ve Kuruluşlar

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

MADDE 5

İş sağlığı ve güvenliği hizmet bedellerinin tespiti

(1) Ondan az çalışanı bulunan işverenlere sağlanacak iş sağlığı ve güvenliği hizmet bedelleri işyerinin tehlike sınıfı ve Kuruma bildirilen sigortalı sayısı ile sigortalıların çalıştıkları gün sayısı esas alınarak her bir işyeri için ayrı ayrı tespit edilir.

(2) Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için sağlanacak iş sağlığı ve güvenliği hizmet bedelinin sigortalı başına günlük miktarı 16 yaşından büyük sigortalılar için belirlenen prime esas kazanç alt sınırının günlük tutarının sırasıyla %1,4 ve %1,6’sıdır.

(3) Sağlanacak iş sağlığı ve güvenliği hizmet bedelinin tutarı, ikinci fıkrada belirtilen yüzdelerin aylık prim ve hizmet belgesi ile bildirilen prim ödeme gün sayısı ile çarpılması suretiyle tespit edilecektir.

MADDE 6

Başvuru ve desteğin ödenme şekli

(1) Genel Müdürlük sözleşme yapan ve ödeme kapsamında olan işyerlerinin dördüncü maddede belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde tespit edilmesini sağlamak amacıyla Kuruma İSG-KATİP’e erişim yetkisi sağlar.

(2) Kurum, kapsama giren işverenlere sağlanan hizmetin bedelini, beşinci maddede belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde; üçer aylık dönemler halinde hesaplar. Dönem sonundaki tutarları takip eden ikinci ayın sonunda işverene öder.

(3) Kuruma yasal süresi içerisinde ödenmemiş prim ve prime ilişkin borcun bulunması halinde, destek tutarları bu borca mahsup edilir.

(4) Kapsama giren işverenlerce destekten yararlanmak için başvuru yapılır. Yapılacak başvuru ve ödeme ile ilgili uygulamaya ilişkin diğer hususlar Bakanlığın uygun görüşü doğrultusunda Kurum tarafından belirlenir.

MADDE 7

Destek hizmetinin alınacağı kişi, kurum veya kuruluşlar

(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki işyerleri, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili destek hizmetlerini 29/12/2012 tarihli ve 28512 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği uyarınca hizmet sunucusundan alır. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Çeşitli ve Son Hükümler

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

MADDE 8

Yükümlülükler

(1) Kapsama giren işverenlerce destekten yararlanılabilmesi için aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içinde Kuruma verilmesi şarttır.

MADDE 9

Müeyyideler

(1) Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca yapılan tespitler veya diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler neticesinde ya da bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden veya mahkeme ilamına istinaden çalıştırdıkları sigortalıları Kuruma bildirmedikleri tespit edilen işverenler, tespitin yapıldığı ayı takip eden aydan başlanılarak sağlanan destekten üç yıl süreyle faydalanamaz ve kayıt dışı çalışanın işe başladığı aydan itibaren yapılan ödemeler Kurumca yasal faizi ile birlikte geri alınır.

(2) Birden fazla işyeri bulunan işverenlere ait işyerlerinde kayıt dışı çalışanı bulunduğunun tespiti halinde, gerek tespitin yapıldığı işyeri için, gerekse diğer işyerleri için kayıt dışı çalışanın işe başladığı aydan itibaren yapılan ödemeler Kurumca yasal faizi ile birlikte geri alınır ve söz konusu işverenler tespitin yapıldığı ayı takip eden aydan başlanılarak sağlanan destekten üç yıl boyunca yararlanamaz.

MADDE 10

Denetim

(1) Bu Yönetmelik kapsamında sağlanan destekle ilgili olarak gerektiğinde Bakanlık ve Kurum denetim elemanları tarafından denetim yapılır.

MADDE 11

Yürürlük

(1) Bu Yönetmelik 1/1/2014 tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 12

Yürütme

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.

Sıkça Sorulan Sorular

Hayır. Destek yalnızca tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan, ondan az çalışanı bulunan işyerlerine açıktır. Az tehlikeli sınıftaki işyerleri ve kamu kurumları bu Yönetmelik kapsamında destek alamaz.

İlgili Mevzuat

Bilgilendirme ve Resmî Kaynak

Bu sayfadaki sade açıklamalar ve madde metinleri yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuken bağlayıcı değildir. Mevzuat zaman içinde değişebilir; uygulamada her zaman resmî ve güncel metni esas alın.Bu sayfa son güncelleme: 05.06.2026

Resmî Kaynak: mevzuat.gov.tr