Yönetmelik

Makine Koruyucuları Yönetmeliği

Makinelerin tasarım ve imalat aşamasındaki temel güvenlik kurallarını, CE işaretini ve güvenli şekilde piyasaya sürülmesini düzenleyen, AB Makine Direktifi (2006/42/AT) ile uyumlu yönetmelik. İmalatçı ve yetkili temsilcileri bağlar; denetim Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığındadır.

Resmî tam metni oku (mevzuat.gov.tr)

Neyi Kapsar?

Bu Yönetmelik, makinelerin tasarım ve imalat aşamasında uyması gereken temel sağlık ve güvenlik kurallarını belirler ve makinelerin güvenli şekilde piyasaya sürülmesini düzenler. Amaç; usulüne uygun kurulup bakımı yapıldığında ve amacına uygun kullanıldığında insanlara, duruma göre evcil hayvanlara ve mallara zarar vermeyen makinelerin satışa sunulmasını sağlamaktır. Kapsama makineler, değiştirilebilir teçhizat, emniyet aksamları, kaldırma aksesuarları, zincir-halat-kayışlar ve kısmen tamamlanmış makineler girer. Aslında bu, AB Makine Direktifi (2006/42/AT) ile uyumlu Türkiye düzenlemesidir ve eski Makine Emniyeti Yönetmeliğinin (98/37/AT) yerini almıştır.

Kimi Bağlar?

Yönetmelik öncelikle makineleri üreten imalatçıları, onların Türkiye'deki yetkili temsilcilerini ve makineyi piyasaya arz eden / hizmete sunan kişileri bağlar. Bir makineyi tasarlayan, üreten veya kendi markasıyla satışa sunan herkes bu kurallara uymak zorundadır. Makineyi sadece işyerinde kullanan işveren bu Yönetmeliğin doğrudan yükümlüsü değildir; ancak işveren, satın aldığı makinenin bu kurallara uygun (CE işaretli, AT Uygunluk Beyanlı) olmasını beklemeli ve aramalıdır. Denetim ve yaptırım yetkisi Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığındadır.

Pratikte Ne Yapmalı?

İmalatçı, makineyi piyasaya sürmeden önce Ek-I'deki temel sağlık ve güvenlik kurallarını sağlamalı, teknik dosyayı hazırlamalı, kullanım talimatlarını vermeli, uygunluk değerlendirmesini tamamlamalı, AT Uygunluk Beyanı düzenlemeli ve makineye görünür-okunaklı-silinmez bir CE işareti iliştirmelidir. Yüksek riskli (Ek-IV) makinelerde onaylanmış kuruluş devreye girer; gerekirse AT Tip İncelemesi veya tam kalite güvence işlemi uygulanır. İşveren tarafında ise pratik kural nettir: yeni makine alırken CE işareti, AT Uygunluk Beyanı ve Türkçe kullanım kılavuzu olmasını şart koşun, koruyucuların (siper, kapak, kilitleme tertibatı) sökülmemiş ve çalışır olduğunu doğrulayın. Uygunsuz veya tehlikeli makineyi Bakanlık piyasadan toplatabilir, satışını yasaklayabilir ve sorumlu hakkında işlem yapabilir.

Sade Anlatımla Bu Mevzuat

Bu Yönetmelik gerçekte neyi düzenler?

İsmi "Makine Koruyucuları Yönetmeliği" olsa da, metin aslında makinelerin güvenli tasarlanıp üretilmesini ve güvenli şekilde piyasaya sürülmesini düzenleyen kapsamlı bir ürün güvenliği mevzuatıdır. Avrupa Birliği Makine Direktifi (2006/42/AT) ile uyumlu olarak hazırlanmıştır ve daha önce yürürlükte olan Makine Emniyeti Yönetmeliğini (98/37/AT) yürürlükten kaldırmıştır.

Düzenlemenin mantığı şudur: bir makine ancak doğru kurulduğunda, bakımı yapıldığında ve amacına uygun kullanıldığında insanlara, duruma göre evcil hayvanlara ve mallara zarar vermiyorsa satışa sunulabilir. Bu güvenliği sağlamanın yolu da makine üzerinde gerekli koruyucu önlemlerin (siperler, kapaklar, durdurma tertibatları, emniyet aksamları) tasarım aşamasında düşünülmesinden geçer. Bu yüzden "koruyucu" kavramı, makine güvenliğinin kalbinde yer alır.

Kapsam: hangi makineler girer, hangileri girmez?

Yönetmelik geniş bir ürün yelpazesini kapsar: makinelerin yanı sıra değiştirilebilir teçhizat, emniyet aksamları, kaldırma aksesuarları, kaldırmada kullanılan zincir-halat-kayışlar, sökülebilir mekanik aktarma organları ve başka bir makineye monte edilmek üzere üretilen "kısmen tamamlanmış makineler" de kapsama dahildir.

Buna karşılık bazı ürünler kapsam dışıdır; çünkü kendi özel mevzuatlarıyla düzenlenirler. Aşağıdaki örnekler kapsam dışında bırakılmıştır:

  • Yedek parça olarak kullanılan, orijinal imalatçı tarafından sağlanan emniyet aksamları
  • Fuar ve eğlence parklarında kullanılan özel makineler
  • Nükleer amaçlı, arızada radyoaktivite yayabilecek makineler
  • Ateşli silahlar dahil her türlü silah
  • Tarım ve orman traktörleri, motorlu kara taşıtları ve römorkları, iki-üç tekerlekli motorlu araçlar, yarış araçları
  • Hava, su, demir yolu taşıtları; tekneler ve açık deniz tertibatı
  • Askeri/polisiye amaçlı özel makineler, maden kuyusu asansörleri
  • Kendi yönetmeliği olan ev aletleri, ses-video ve bilgi teknolojisi cihazları, büro makineleri ve benzeri elektrikli teçhizat

İmalatçının yükümlülükleri, CE işareti ve uygunluk değerlendirmesi

Makineyi piyasaya sürmek isteyen imalatçı veya yetkili temsilcisi belirli adımları tamamlamak zorundadır: Ek-I'deki temel sağlık ve güvenlik kurallarını sağlamak, teknik dosyayı (Ek-VII) hazırlamak, kullanım talimatları gibi gerekli bilgileri temin etmek, uygunluk değerlendirme işlemini yapmak, AT Uygunluk Beyanını düzenlemek ve son olarak makineye CE uygunluk işaretini görünür, okunaklı ve silinmez biçimde iliştirmek. CE işareti taşıyan ve AT Uygunluk Beyanı bulunan makinenin bu Yönetmeliğe uygun olduğu varsayılır.

Uygunluk değerlendirmesinin derecesi makinenin risk seviyesine bağlıdır. Düşük riskli makinelerde imalatçı kendi iç kontrolüyle değerlendirme yapabilirken, daha yüksek riskli (Ek-IV listesindeki) makinelerde bağımsız bir onaylanmış kuruluş devreye girer ve AT Tip İncelemesi veya tam kalite güvence sistemi uygulanır. Kısmen tamamlanmış makinelerde ise tam CE süreci yerine montaj talimatı ve imalatçı beyanı hazırlanır; bu belgeler nihai makineye takılana kadar makineyle birlikte bulunur.

Denetim, koruma hükmü ve işyerinde kullanım

Makinelerin piyasa gözetimi ve denetimi Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yapılır. Bakanlık; CE işareti taşısa bile amacına uygun kullanıldığında sağlık ve güvenliği tehlikeye atabilecek bir makine tespit ederse, "koruma hükmü" çerçevesinde makineyi piyasadan toplatabilir, arzını veya hizmete sunulmasını engelleyebilir ve serbest dolaşımını kısıtlayabilir. Uygunsuz işaretleme (örneğin kapsam dışı ürüne CE iliştirilmesi veya beyanın bulunmaması) yaptırım gerektirir; Yönetmeliğe aykırı davrananlara 4703 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.

Yönetmelik temelde ürünün satışa sunulmasını düzenlese de, makineyi kullanan kişilerin ve özellikle işçilerin korunması da gözardı edilmez. Bakanlık, makineler Yönetmelikte öngörülmeyen şekilde tadil edilmedikçe, kullanım sırasında çalışanların korunması için ilgili diğer mevzuata aykırı olmayacak gerekli tedbirleri alabilir. İşyerinde makine güvenliğinin operasyonel boyutu (kullanım, bakım, koruyucuların yerinde tutulması) ise İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği ile birlikte değerlendirilir.

Madde Metni

MADDE 1

Amaç

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; makinaların, usulüne uygun şekilde kurulduğunda, bakımı yapıldığında ve kendinden beklenen amaçlar doğrultusunda kullanıldığında, insan sağlığına ve güvenliğine ve durumuna göre evcil hayvanlara ve mallara zarar vermiyorsa piyasaya arz edilmelerini ve hizmete sunulmalarını teminen, tasarım ve imalat aşamasında uyulması gereken temel emniyet şartları ile takip edilmesi gereken uygunluk değerlendirme prosedürlerini ve uygunluk değerlendirmesi yapacak onaylanmış kuruluşların görevlendirilmesinde dikkate alınacak asgari kriterleri düzenlemektir.

MADDE 2

Kapsam

(1) Bu Yönetmelik; makinaları, değiştirilebilir teçhizatı, emniyet aksamlarını, kaldırma aksesuarlarını, zincir, halat ve kayışları, sökülebilir mekanik aktarma tertibatlarını, kısmen tamamlanmış makinaları kapsar.

(2) Bu Yönetmelik; aşağıda belirtilen makinaları ve emniyet parçalarını kapsamaz. a) Orijinal makinaların imalâtçıları tarafından tedarik edilen ve özdeş aksamları değiştirmek üzere yedek parça olarak kullanılması amaçlanan emniyet aksamları, b) Fuar alanlarında ve/veya eğlence parklarında kullanılan özel makinaları, c) Özel olarak nükleer amaçlar için tasarımlanmış veya hizmete sunulmuş, arızalanma durumunda radyoaktivite yayabilecek makinaları, ç) Ateşli silahlar dahil olmak üzere her türlü silahı, d) Aşağıdaki ulaşım vasıtalarını: 1) (Değişik:RG-28/9/2014-29133)

(1) Üzerlerine monte edilen makinalar hariç, tarım ve orman traktörleri, 2) 1/4/1999 tarihli ve 23653 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı ile İlgili Yönetmelik (98/14/AT) kapsamındaki, üzerlerine monte edilen makinalar hariç, motorlu araçlar ve bunların römorkları, 3) 23/12/2004 tarihli ve 25679 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İki veya Üç Tekerlekli Motorlu Araçların Tip Onayı Yönetmeliği (2002/24/AT) kapsamındaki, üzerlerine monte edilen makinalar hariç, taşıtları, 4) Sadece yarış amaçlı motorlu taşıtlar, 5) Üzerine monte edilen makinalar hariç, hava, su veya demir yolu ağlarındaki ulaştırma vasıtaları, 6) Denizde hareket eden tekneler ve seyyar açık deniz tertibatı ile bu tekne ve/veya tertibat üzerine monte edilmiş makinalar, 7) Askeri veya polisiye amaçlar için özel olarak tasarlanmış ve imal edilmiş makinalar, 8) Laboratuvarlarda araştırma amaçlarına yönelik olarak geçici kullanım için özel olarak tasarlanmış ve imal edilmiş makinalar, 9) Maden kuyusu asansörleri, 10) Sanatsal gösterilerde sanatçıyı taşımayı amaçlayan makinalar, 11) 30/12/2006 tarihli ve 26392 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belirli Gerilim Sınırları Dahilinde Kullanılmak Üzere Tasarlanmış Elektrikli Teçhizat ile İlgili Yönetmelik (2006/95/AT) kapsamında yer alan; evlerde kullanılması amaçlanan ev aletleri, ses ve video cihazları, bilgi teknolojisi cihazları, tipik büro makineleri, alçak gerilim şalter ve kumanda panoları ve elektrik motorları, yüksek gerilimli elektrikli teçhizatın şalter ve kumanda düzenleri ile trafo tipleri.

MADDE 3

Dayanak

(1) Bu Yönetmelik; a) 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanunun 4 üncü maddesine dayanılarak, b) (Değişik:RG-28/9/2014-29133)

(1) Avrupa Birliğinin 2009/127/EC sayılı Direktifinin yanı sıra 596/2009 ve 167/2013 sayılı Regülasyonları ile değiştirilen 2006/42/EC sayılı Direktifine paralel olarak hazırlanmıştır.

MADDE 4

Tanımlar

(1) Bu Yönetmelikte geçen; a) (Değişik:RG-28/9/2014-29133)

(1) Bakanlık: Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını, b) Değiştirilebilir teçhizat: Bir makina veya traktörün hizmete girişini müteakip, operatörün kendisi tarafından işlevini veya özelliğini değiştirmek veya yeni bir işlev katmak amacıyla bu makina veya traktöre takılan bir alet olmayan teçhizatı, c) Emniyet aksamları: Bir güvenlik işlevini yapan, bağımsız bir şekilde piyasaya arz edilen, arızalanması ve/veya hatalı çalışması durumunda kişilerin güvenliğini tehlikeye sokan, makinaların işlevini yerine getirmek için gerekli olmayan veya makinanın işlevini yerine getiren normal aksamın yedeği olarak kullanılabilecek aksamını; Ek V’te düzenlenen emniyet aksamlarının listesinin 10 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre güncellenebildiğini, ç) Hizmete sunma: Bu Yönetmelik kapsamındaki makinanın amaçları doğrultusunda ilk kez kullanıma alınmasını, d) İmalatçı: Bu Yönetmelik kapsamındaki makinayı veya kısmen tamamlanmış makinayı tasarımlayan ve/veya imal eden ve kendi isim veya ticari unvanı altında veya kendi kullanımı için piyasaya arz edilmesi amacıyla makinanın veya kısmen tamamlanmış makinanın bu Yönetmeliğe uygunluğundan sorumlu olan gerçek veya tüzel kişiyi, bu şekilde tanımlanan bir imalatçının bulunmadığı durumda, bu Yönetmelik kapsamındaki makinayı veya kısmen tamamlanmış makinayı piyasaya arz eden veya hizmete sunan gerçek veya tüzel kişiyi, e) Kaldırma aksesuarı: Kaldırma makinasına monte edilmemiş olup, yükün tutulmasına imkân sağlayan, makina ile yük arasına veya yükün kendi üzerine yerleştirilen veya yükün ayrılmaz bir parçası olması amaçlanan ve piyasaya ayrı olarak arz edilen aksam veya teçhizat ile sapanlar ve bunların aksamlarını, f) Kısmen tamamlanmış makina: Başka bir makinaya veya kısmen tamamlanmış makinaya dahil edilerek, bu Yönetmelik kapsamındaki bir makinayı oluşturması amaçlanan, tahrik sistemi gibi, hemen hemen makina durumunda olan, ancak kendi başına belirli bir uygulamayı gerçekleştiremeyen parçalar topluluğunu, g) Komisyon: Avrupa Komisyonunu, ğ) Makina: Bu Yönetmeliğin amaçları bakımından, kısmen tamamlanmış makinalar dışında, 2 nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen ürünleri ifade etmek üzere, doğrudan insan veya hayvan gücü uygulaması dışındaki bir tahrik sistemi ile donatılmış veya donatılması amaçlanmış, ilişkili parçaları veya kısımlarının en az biri hareketli olan ve belli bir uygulama amacıyla bir araya getirilmiş olan parçalar topluluğu ile bunlardan; sadece kullanım sahasına veya bir enerji ve hareket kaynağına bağlantı için gerekli olan aksamları bulunmayan veya monte edilmeye hazır ve sadece bir ulaştırma vasıtasına monte edildiğinde veya bir bina ya da yapıya kurulduğunda çalışma yeteneğine sahip veya aynı sonucu elde etmek için bir bütün halinde çalışacak şekilde düzenlenen ve kumanda edilen veya (f) bendinde belirtilen kısmen tamamlanmış makina parçaları topluluğunu ve yük kaldırma amaçlı ve güç kaynağı doğrudan uygulanan insan gücü olan birbiriyle bağlantılı en azından biri hareketli bağlantılı parçalar ve aksamdan oluşan parçalar topluluğunu, h) (Mülga:RG-28/9/2014- 29133) ı) Piyasaya arz: Makinanın veya kısmen tamamlanmış makinanın, kullanım veya dağıtım amacıyla bedelli veya bedelsiz olarak piyasada bulunmasının sağlanması amacıyla yapılan ilk faaliyeti, i) Sökülebilir mekanik aktarma organı: Kendinden tahrikli makina veya bir traktör ile başka bir makina arasında birleştirildiği ilk sabit yataktan güç aktarımını sağlayan mahfazası ile birlikte piyasaya arz edildiği takdirde tek bir ürün olarak kabul edilen teçhizatı, j) Uyumlaştırılmış standard: Komisyon tarafından belirlenen işlemlere uygun olarak, Avrupa Standardizasyon Komitesi (CEN), Avrupa Elektroteknik Standardizasyon Komitesi (CENELEC) veya Avrupa Telekomünikasyon Standardları Enstitüsü (ETSI) gibi standardizasyon kuruluşu tarafından kabul edilen teknik şartnameyi, k) Yetkili temsilci: Türkiye’de yerleşik olan, imalatçıdan onun adına bu Yönetmelikle ilgili yükümlülüklerinin ve formalitelerinin tamamını veya bir kısmını yerine getirmek için yazılı yetki almış herhangi bir gerçek veya tüzel kişiyi, l) Zincirler, halatlar ve kayışlar: Kaldırma amacıyla, kaldırma makinası veya kaldırma aksesuarlarının bir parçası olarak tasarımlanıp imal edilen, zincirler, halatlar ve kayışları, m) (Ek:RG-28/9/2014-29133)

(1) Temel sağlık ve güvenlik kuralları: İnsanların, durumuna göre evcil hayvanların ve malların ve uygulanabilen yerlerde çevrenin sağlığının ve güvenliğinin yüksek seviyede muhafazasını sağlamak için bu Yönetmeliğin kapsamındaki ürünleri tasarlamak ve inşa etmek için Ek-I’de belirtilmiş zorunlu hükümleri, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Piyasaya Arz, Piyasa Gözetim ve Denetimi

İKİNCİ BÖLÜM

MADDE 5

Piyasaya arz ve hizmete sunma

(1) İmalatçı veya yetkili temsilcisi, makinayı piyasaya arz etmeden ve/veya hizmete sunmadan önce; a) Ek I’de yer alan ilgili temel sağlık ve güvenlik kurallarını sağlamak, b) Ek VII Bölüm A’da bahsedilen teknik dosyayı temin etmek, c) Özellikle talimatlar gibi gerekli bilgileri temin etmek, ç) 13 üncü maddede belirtilen uygunluk değerlendirmesi için gerekli işlemleri yerine getirmek, d) Ek II Kısım 1 Bölüm A’da içeriği verilen AT Uygunluk Beyanını makinaya uygun olarak hazırlamak, e) 16 ncı madde hükümlerine uygun olarak “CE” uygunluk işaretini iliştirmek. zorundadır.

(2) İmalatçı veya yetkili temsilcisi kısmen tamamlanmış makinayı, piyasaya arz etmeden önce, 14 üncü maddede belirtilen işlemi yerine getirir.

(3) 13 üncü maddede belirtilen işlemlerin amaçları bakımından, imalatçı veya yetkili temsilcisi, Ek I’de yer alan temel sağlık ve güvenlik kurallarını sağlamak için gerekli vasıtalara sahip olmak veya bu vasıtalara erişebilmek için gerekli tedbirleri alır.

(4) Makinanın başka hususlarla ilgili olarak, “CE” işaretlemesi öngören başka yönetmeliklerin kapsamına girmesi durumunda, “CE” işaretlemesi makinanın söz konusu başka yönetmeliklerdeki hükümlere de uygun olduğunu gösterir. Ancak, bu yönetmeliklerden bir veya daha fazlasının bir geçiş döneminde, imalatçıya veya yetkili temsilcisine uygulanacak sistemi seçmesine imkân sağlaması durumunda, “CE” uygunluk işareti sadece imalatçı veya yetkili temsilcisi tarafından uygulanan yönetmeliklerin hükümlerine uygunluğunu gösterir. Uygulanan yönetmelikle ilgili bilgiler, Resmi Gazete’de yayımlandığı şekliyle AT Uygunluk Beyanında belirtilir.

MADDE 6

Serbest Dolaşım

(1) Bu Yönetmelik hükümlerine uygun makinaların piyasaya arz edilmesi ve/veya hizmete sunulması yasaklanmaz, kısıtlanmaz ve engellenmez.

(2) İmalatçının veya yetkili temsilcisinin Ek II Kısım 1 Bölüm B’de belirtilen, kısmen tamamlanmış makinayı, makinayı meydana getirmek üzere bir makinaya takılacağını veya makina oluşturmak için diğer kısmen tamamlanmış bir makina ile birleştirileceğini beyan etmesi halinde, söz konusu makinanın piyasaya arz edilmesi yasaklanmaz, kısıtlanmaz ve engellenmez.

(3) Ticaret fuarlarında, sergilerde ve tanıtımlarda veya benzeri durumlarda, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmayan makinanın veya kısmen tamamlanmış makinanın, uygun olmadığı ve uygun duruma getirilinceye kadar hazır olamadıklarına dair görülebilir bir işaret olması kaydıyla, teşhir edilmesi engellenmez. Bu tip uygun olmayan makinanın veya kısmen tamamlanmış makinanın teşhiri sırasında, şahısların emniyetini sağlayacak tedbirler alınır.

MADDE 7

Uygunsuz işaretleme

(1) Aşağıda belirtilen işaretlemeler uygunsuz olarak kabul edilir. a) Bu Yönetmelik kapsamında yer almayan ürünler üzerine bu Yönetmeliğe göre “CE” işaretlemesinin iliştirilmesi, b) Makinada “CE” uygunluk işaretinin ve/veya AT Uygunluk Beyanının bulunmaması, c) Makina üzerine “CE” uygunluk işareti dışında başka bir işaretin, 16 ncı maddenin üçüncü fıkrasında yasaklanan şekilde iliştirilmesi.

(2) Bakanlığın, işaretlemenin bu Yönetmeliğin ilgili hükümlerine uygun olmadığını tespit etmesi durumunda, imalatçı veya yetkili temsilcisi ürünü uygun duruma getirmek ve bu uygunsuzluğu Bakanlığın belirlediği koşullar altında, bu ihlale son vermekle yükümlüdür.

(3) Uygunsuzluluğun devam etmesi halinde, Bakanlık, söz konusu ürünün piyasaya arzını sınırlamak, yasaklamak veya 12 nci maddede belirtilen işleme uygun olarak ürünün, piyasadan geri çekilmesini sağlamak için bütün tedbirleri alır.

MADDE 8

Piyasa gözetim ve denetimi

(1) (Değişik:RG-28/9/2014-29133)

(1) Bu Yönetmelik kapsamına giren makinaların piyasa gözetimi ve denetimi, 13/11/2001 tarihli ve 2001/3529 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik ile 2/10/2012 tarihli ve 28429 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği hükümlerine göre Bakanlık tarafından yapılır.

(2) (Değişik:RG-28/9/2014-29133)

(1) Bakanlık, makinaların sadece bu Yönetmeliğin ilgili hükümlerinin gereklerini karşıladıkları ve doğru bir şekilde kurulup bakımlarının yapıldığında ve amaçlandığı şekilde veya makul bir şekilde öngörülebilir koşullar altında kullanıldığı zaman, kişilerin ve durumuna göre evcil hayvanların ve malların, ayrıca uygulanabilen yerlerde çevrenin, sağlık ve güvenliğini tehlikeye atmadıkları sürece piyasaya arz edilebilmelerini ve/veya hizmete sunulmalarını sağlayacak bütün uygun önlemleri alır.

(3) Bakanlık, kısmen tamamlanmış makinaların sadece bu Yönetmeliğin ilgili hükümlerinin gereklerini karşıladıkları sürece piyasaya arz edilebilmelerini sağlayacak uygun olan bütün önlemleri alır. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Standardlar

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

MADDE 9

Uygunluk varsayımı ve uyumlaştırılmış standardlar

(1) Ek II Kısım 1 Bölüm A’da belirtilen AT Uygunluk Beyanı bulunan ve bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak “CE” uygunluk işareti taşıyan bir makinanın, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu kabul edilir.

(2) Uyumlaştırılmış standarda uygun olarak imal edilmiş olan bir makinanın, bu tip bir uyumlaştırılmış standardın kapsadığı temel sağlık ve güvenlik kurallarına uygun olduğu kabul edilir.

(3) Bakanlık, uyumlaştırılmış ulusal standardların referanslarını bilgi için Resmî Gazete’de yayımlar.

(4) Uyumlaştırılmış ulusal standartları hazırlama ve izleme sürecinde sosyal taraflara ulusal seviyede etkin olma imkânı vermek için Bakanlıkça gereken önlemler alınır.

(5) Komisyonun, uyumlaştırılmış standartların Ek I’de belirtilen temel gerekleri veya ulusal standartların bu gerekleri artık karşılamadığını bildirmesi halinde, söz konusu standartların uygulamadan tamamen veya kısmen çekilmesi gerektiği hususundaki Komisyon görüşüne uygun olarak bu standartlar Bakanlıkça geri çekilir. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Tedbirler

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

MADDE 10

Özel tedbirler

(1) Bakanlık, bu Yönetmeliğin; a) 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen Ek V’teki emniyet aksamlarını gösteren listenin güncellenmesi, b) 11 inci maddesinde belirtilen makinaların piyasaya arzının kısıtlanması için Komisyon tarafından getirilen uygulamaları göz önünde bulundurarak gerekli tedbirleri alır.

MADDE 11

Tehlikeli olması muhtemel makinalarla ilgili özel tedbirler

(1) Komisyonun, bir uyumlaştırılmış ulusal standardın, kapsamına giren ve Ek I’de belirtilen temel sağlık ve güvenlik gereklerini tam olarak yerine getirmediğine karar verdiği durumlarda Bakanlık, Komisyonun standarttaki eksiklikler nedeniyle teknik özellikleri risk arz eden makinaların piyasaya arzının yasaklanması ya da kısıtlanması ya da bu makinaların özel koşullara tabi tutulmasını gerektiren tedbirlerini dikkate alır.

(2) Komisyonun herhangi bir Üye Ülkenin aldığı bir tedbiri haklı bulması üzerine teknik özelliklerinden dolayı birinci fıkrada belirtilen riskleri taşıyan makinaların piyasaya arzının yasaklanması ya da kısıtlanmasını gerektiren tedbirler alması durumunda Bakanlık, bu tedbirleri dikkate alır.

(3) Bakanlık, birinci fıkrada belirtilen tedbirlerin alınmasını (Değişik ibare:RG-28/9/2014-29133)

(1) Ekonomi Bakanlığı aracılığıyla Komisyona bildirir.

MADDE 12

Koruma hükmü

(1) (Değişik:RG-28/9/2014-29133)

(1) Bakanlık; bu Yönetmelik kapsamındaki makinaların, “CE” uygunluk işareti taşıdıkları, AT Uygunluk Beyanına sahip oldukları ve amacına uygun olarak kullanıldıklarında insanların, yerine göre evcil hayvanların veya malların, yerine göre çevrenin, sağlık ve güvenliğini tehlikeye atabileceğini tespit ederse, makinanın piyasadan toplanması, piyasaya arzının veya hizmete konulmasının engellenmesi veya serbest dolaşımının kısıtlanması için gerekli olan bütün tedbirleri alır.

(2) Bakanlık, aldığı tedbirlerle ilgili kararının gerekçelerini ve özellikle uygunsuzluğun; a) Bu Yönetmelikte belirtilen yer alan temel sağlık ve güvenlik kurallarının yerine getirilmemesinden, b) Bu Yönetmelikte atıf yapılan uyumlaştırılmış standartların yanlış uygulanmasından, c) Bu Yönetmelikte atıf yapılan uyumlaştırılmış standartlardaki eksikliklerden kaynaklanıp kaynaklanmadığını belirterek, alınan tedbirleri (Değişik ibare:RG-28/9/2014-29133)

(1) Ekonomi Bakanlığı aracılığı ile Komisyona bildirir.

(3) Birinci fıkrada belirtilen tedbirlerin uyumlaştırılmış standartlardaki eksikliklerden kaynaklanması durumunda Bakanlık, 9 uncu maddenin beşinci fıkrasına göre işlem yapar.

(4) Makinanın uygun olmadığı halde “CE” uygunluk işaretini taşıması durumunda Bakanlık, “CE” uygunluk işaretini iliştiren hakkında gerekli işlemi yapar ve yapılan işlemi (Değişik ibare:RG-28/9/2014-29133)

(1) Ekonomi Bakanlığı aracılığıyla Komisyona bildirir. BEŞİNCİ BÖLÜM Uygunluk Değerlendirme İşlemleri, Kısmen Tamamlanmış Makinalar İçin İşlemler, Onaylanmış Kuruluşlar, “CE” Uygunluk İşareti

BEŞİNCİ BÖLÜM

MADDE 13

Makinaların uygunluk değerlendirme işlemleri

(1) İmalatçı veya yetkili temsilcisi, makinaların bu Yönetmeliğin hükümlerine uygunluğunu belgelemek için bu maddenin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında belirtilen uygunluk değerlendirme işlemlerinden birisini uygular.

(2) Makinaların Ek IV’te yer almaması halinde, imalatçı veya yetkili temsilcisi, Ek VIII’de belirtilen makina imalatındaki iç kontrollerle uygunluk değerlendirme işlemini uygular.

(3) Ek IV’te verilen listede yer alan ve 9 uncu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen uyumlaştırılmış standartlara uygun olarak imal edilen makinalarda, bu standartların ilgili bütün temel sağlık ve güvenlik kurallarını kapsamaları kaydıyla, imalatçı veya yetkili temsilcisi; a) Ek VIII’de belirtilen, makina imalatında yapılan iç kontrollerle uygunluğun değerlendirilmesi işlemlerini veya b) Ek IX’da verilen AT Tip inceleme işleminin yanı sıra, Ek VIII’in 3 numaralı paragrafında belirtilen makina imalatındaki iç kontrol işlemlerini veya c) Ek X’da belirtilen tam kalite güvence işlemlerini uygular.

(4) Ek IV’de yer alan ve 9 uncu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen uyumlaştırılmış standartlara uygun olarak imal edilmeyen makinalarda veya bu standartlara kısmen uygun olarak imal edildiğinde ya da uyumlaştırılmış standartların ilgili temel sağlık ve güvenlik kurallarının tamamını kapsamadığı durumlarda veya bahsi geçen makinalar için bir uyumlaştırılmış standardın bulunmadığı hallerde, imalatçı veya yetkili temsilcisi; a) Ek IX’da verilen AT Tip inceleme işleminin yanı sıra Ek VIII’in 3 numaralı paragrafında belirtilen makina imalatındaki iç kontrol işlemini veya b) Ek X’da verilen tam kalite güvence işlemini uygular.

MADDE 14

Kısmen tamamlanmış makinalar için işlemler

(1) Kısmen tamamlanmış makinaların imalatçısı veya yetkili temsilcisi, makinayı piyasaya arz etmeden önce aşağıdaki hususları yerine getirir. a) Ek VII Bölüm B’de açıklanan ilgili belgelerin hazırlanması, b) Ek VI’da belirtilen montaj talimatlarının hazırlanması, c) Ek II Kısım I Bölüm B’de belirtilen imalatçı beyanının hazırlanması.

(2) Montaj talimatları ve imalatçı beyanının, nihai makinaya takılıncaya kadar kısmen tamamlanmış makinayla birlikte bulunması, sonrasında nihai makinanın teknik dosyasının bir parçası olması zorunludur.

MADDE 15

Onaylanmış Kuruluşlar

(1) (Değişik fıkra:RG-28/9/2014-29133)

(1) Bakanlık tarafından görevlendirilecek onaylanmış kuruluşlar, Ek XI’de belirtilen asgari kriterleri sağlamak zorundadır. Bakanlık, bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde belirtilen uygunluk değerlendirme işlemlerinde faaliyet gösterecek onaylanmış kuruluşların tespitini, tayinini, bildirimini ve statülerinin kaldırılmasını 16/12/2011 tarihli ve 2011/2621 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ve Onaylanmış Kuruluşlar Yönetmeliğinde belirtilen hükümler çerçevesinde gerçekleştirir.

MADDE 16

“CE” uygunluk işareti

(1) “CE” uygunluk işareti CE harflerinden oluşur. Kullanılacak işaretin şekli Ek III’te belirtilmiştir.

(2) “CE” uygunluk işareti makinaya Ek III’e uygun olarak, görünür, okunaklı ve silinmez bir şekilde iliştirilir.

(3) Makina üzerine “CE” uygunluk işaretinin formu veya anlamı veya her ikisi hakkında üçüncü taraflarca yanlış anlaşılmaya yol açabilecek işaretler, simgeler ve yazılar iliştirilemez. “CE” uygunluk işaretinin görünürlüğünü, okunabilirliğini ve anlamını bozmamak kaydıyla, makina üzerine başka işaretler de iliştirilebilir.

(4) (Değişik:RG-28/9/2014-29133)

(1) “CE” uygunluk işaretinin iliştirilmesinde ve kullanılmasında 16/12/2011 tarihli ve 2011/2588 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “CE” İşareti Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin hükümleri uygulanır. ALTINCI BÖLÜM Çeşitli ve Son Hükümler

ALTINCI BÖLÜM

MADDE 17

Makinaların montajı ve kullanımı

(1) Bakanlık, makinaların bu Yönetmelikte öngörülmeyen şekilde tadil edilmemeleri kaydıyla, kişilerin ve özellikle de işçilerin makinaları kullanırken korunmalarını sağlamak üzere, ilgili diğer mevzuatlara aykırı olmamak üzere gerekli tedbirleri alabilir.

MADDE 18

Gizlilik

(1) Gizlilikle ilgili mevcut ulusal hükümlerden ve uygulamalardan ayrı olarak, bu Yönetmeliğin uygulanmasında yer alan tüm kişi ve taraflar görevlerini yaparken elde ettikleri tüm bilgileri gizli tutar. Kişilerin sağlık ve güvenliğini korumak amacıyla açıklanması gerekmedikçe, iş, meslek ve ticari sırlar gizlidir.

(2) Birinci fıkrada belirtilen hükümler, Bakanlık ile Onaylanmış Kuruluşların karşılıklı bilgi paylaşımı ve uyarıda bulunma ile ilgili yükümlülüklerini etkilemez.

(3) Bakanlık ve Komisyon tarafından 11 inci ve 12 nci maddelere uygun olarak alınan her karar kamuoyuna duyurulur.

MADDE 19

Avrupa Birliği Üye Ülkeleriyle işbirliği

(1) Bakanlık, bu Yönetmeliğin uygulanmasıyla ilgili, Üye Ülkelerin yetkili kuruluşları ve Komisyon ile işbirliği yapar ve gerekli bilgileri (Değişik ibare:RG-28/9/2014-29133)

(1) Ekonomi Bakanlığı aracılığıyla Üye Ülkelerin yetkili kuruluşlarına ve Komisyona bildirir.

MADDE 20

Çözüm yolları

(1) Yönetmelik kapsamındaki herhangi bir makinanın piyasaya arz edilmesini ve/veya hizmete sunulmasını kısıtlayan ve Yönetmeliğe uygun olarak alınan bir tedbirin dayandırıldığı gerekçeleri Bakanlıkça açıklanır.

(2) Birinci fıkrada belirtilen tedbir, yürürlükteki yasalar dahilinde başvurulabilecek yasal çözüm yolları ve bu yasal çözüm yollarına başvurulabilecek sürelerle birlikte Bakanlıkça en kısa zamanda ilgili tarafa bildirilir.

MADDE 21

Avrupa Birliği daimi komitesi

(1) Bu Yönetmeliğin uygulanması ve işleyişi hususunda bu Yönetmelikle ilgili Avrupa Birliği Daimi Komitesinin çalışmalarına iştirak edilir.

MADDE 22

Ulusal daimi komite

(1) Bu Yönetmeliğin uygulanması ve işlerliğinin sağlanması amacıyla, 30/9/2003 tarihli ve 25245 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren SGM/2003-8 sayılı Makina Teknik Komitesinin Oluşumu ve Görevlerine Dair Tebliğ ile, Bakanlık koordinasyonunda ilgili kamu kurum ve özel kurum ve kuruluşlarının temsilcilerinin katılımıyla oluşturulan Makina Teknik Komitesi (MAKTEK) gerekli çalışmaları yürütür.

MADDE 23

Aykırı davranışta uygulanacak hükümler

(1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davranışta bulunanlara 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun hükümleri uygulanır.

MADDE 24

Yürürlükten kaldırılan mevzuat

(1) 30/12/2006 tarihli ve 26392 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Makina Emniyeti Yönetmeliği (98/37/AT) yürürlükten kaldırılmıştır.

(2) Diğer düzenlemelerde Makina Emniyeti Yönetmeliğine (98/37/AT) yapılmış atıflar, bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır. İstisna

Sıkça Sorulan Sorular

Doğrudan yükümlü, makineyi tasarlayan/üreten imalatçı, onun yetkili temsilcisi ve makineyi piyasaya arz eden kişidir. İşveren bu Yönetmeliğin doğrudan muhatabı değildir; ancak satın aldığı makinenin CE işaretli ve AT Uygunluk Beyanlı olmasını aramalıdır. İşyerinde makinenin güvenli kullanımı ve bakımı konusu ise İş Ekipmanları Yönetmeliği kapsamına girer.

İlgili Mevzuat

Bilgilendirme ve Resmî Kaynak

Bu sayfadaki sade açıklamalar ve madde metinleri yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuken bağlayıcı değildir. Mevzuat zaman içinde değişebilir; uygulamada her zaman resmî ve güncel metni esas alın.Bu sayfa son güncelleme: 05.06.2026

Resmî Kaynak: mevzuat.gov.tr