Cephe İskelelerinde Güvenli Çalışma Rehberi
Cephe (dış cephe) iskelelerinin seçimi, kurulumu, kullanımı ve sökümünde uyulması gereken güvenli çalışma uygulamalarını anlatan, Bakanlık tarafından hazırlanmış tavsiye niteliğinde yol gösterici doküman.
Resmî tam metni oku (mevzuat.gov.tr)Neyi Kapsar?
Bu rehber, binaların ve diğer yapıların inşa, bakım, onarım ve yıkım işlerinde kullanılan cephe (dış cephe) iskelelerinin seçiminden kurulumuna, kullanımından sökümüne kadar her aşamada nelere dikkat edilmesi gerektiğini sade bir dille anlatır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanmış bir yol gösterici dokümandır ve içindeki hususlar tavsiye niteliğindedir. Yani rehberin kendisi bağlayıcı bir kanun veya yönetmelik değildir; amacı, yüksekten düşme başta olmak üzere iskele kaynaklı kazaları önlemek için iyi uygulamaları tek bir kaynakta toplamaktır.
Kimi Bağlar?
Rehber; cephe iskelelerini kuran, kullanan ve söken bütün çalışanlar ile şantiye şefleri, saha mühendisleri, iş güvenliği uzmanları ve yapı müteahhitleri için hazırlanmıştır. Rehberin kendisi tavsiye niteliğinde olsa da, dayandığı kurallar bağlayıcıdır: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki tüm işyerlerinde güvenli çalışma ortamı zorunludur ve iskelelere ilişkin asıl yükümlülükler "Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği" ile "İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği" içinde yer alır. Dolayısıyla yapı işlerinde iskele kuran her işveren ve çalışan, pratikte bu rehberdeki güvenli uygulamaları takip etmek durumundadır.
Pratikte Ne Yapmalı?
İşveren olarak önce iskele kurma, kullanma ve sökme planını inşaat mühendisi, teknikeri veya yüksek teknikeri tarafından hazırlatın; ardından kurulumu koordine ve kontrol edecek "ehil bir kişi" görevlendirin. İskele için kullanım amacına uygun yük ve genişlik sınıfını seçin, parçaları kurulumdan önce tek tek kontrol edip kırık, çatlak, eğilmiş veya paslı olanları değiştirin; zemini tesviye edip yükü taşıyacak hâle getirin. Kurulum bittikten sonra ehil kişi EK-I’deki gibi bir kontrol formu doldursun ve bu formu iskelenin görünür bir yerine assın; iskeleyi kullanıma açmadan önce mutlaka kontrolden geçirin. Tüm katlarda ana korkuluk, ara korkuluk ve topuk levhasının takılı olduğundan emin olun, çalışanlara tam vücut emniyet kemeri gibi kişisel koruyucu donanım sağlayın ve yağışlı havada gerekli önlem alınmadan iskelede çalışma yaptırmayın.
Sade Anlatımla Bu Mevzuat
Güvenli cephe iskelesi nedir ve sorumluluk kimde?
Cephe iskelesi; binaların ve diğer yapıların inşa, bakım, onarım ve yıkım işlerinde güvenli bir çalışma ortamı oluşturmak ve bu ortama güvenli erişim sağlamak için kurulan geçici bir iş ekipmanıdır. "Güvenli" olması için keyfî değil, kullanım amacına ve taşıyacağı yüke uygun seçilmiş, uyumlaştırılmış ulusal standartlara uyan, doğru kurulmuş ve düzenli kontrol edilen bir iskele olması gerekir. Dış cephede kullanılacak iskelelerin korozyona karşı sıcak daldırma galvaniz ile kaplı olması beklenir.
Yükümlülüklerin temelinde 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu vardır: bu kanun kapsamındaki tüm işyerlerinde sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı oluşturmak zorunludur. İskelelere özgü ayrıntılı kurallar ise "Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği" ile "İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği" içinde düzenlenmiştir. Bu nedenle iskeleyle ilgili sorumluluk; işveren, şantiye şefi, saha mühendisi, iş güvenliği uzmanı ve görevlendirilen ehil kişi arasında paylaşılır.
İskele seçimi ve yük sınıfı
İlk adım doğru iskeleyi seçmektir. İskelenin kullanım amacına göre üzerine gelecek muhtemel yükler (çalışanlar, malzeme, ekipman) göz önünde bulundurulur ve buna uygun bir yük sınıfı belirlenir. Rehber, yük sınıflarını 1’den 6’ya kadar bir tablo (Tablo 1) ile sınıflandırır; düşük sınıflar daha hafif yükler için, yüksek sınıflar ağır malzeme taşınan işler için uygundur. Platforma gelecek yük arttıkça daha yüksek bir yük sınıfı seçmek gerekir.
Rehberde verilen örnek yük hesabı yalnızca fikir vermesi amacıyla konulmuştur; içindeki katsayılar ve sayılar bağlayıcı bir formül değil, açıklayıcı bir örnektir. Önemli olan ilke şudur: iskelenin taşıyacağı gerçek yük doğru tahmin edilmeli ve bu yükü güvenle taşıyabilecek yük sınıfı seçilmelidir. Ayrıca iskelenin genişlik sınıfı da kullanım amacına göre belirlenir; çalışanların ve malzemenin rahatça hareket edebileceği bir platform genişliği hedeflenir.
Kurulum: öncesi, esnası ve sonrası
Kurulumdan önce iskele kurma, kullanma ve sökme planı bir inşaat mühendisi, teknikeri veya yüksek teknikeri tarafından hazırlanır; işveren kurulumu kontrol edecek ehil bir kişi tayin eder. Bütün parçalar gözden geçirilip hasarlı olanlar değiştirilir, zemin tesviye edilip yükü taşıyacak dayanıma getirilir. Kazı kenarına yakın kurulumda zemin çökmeye karşı desteklenir; elektrik hatlarına yakın kurulumda ise enerjinin kesilmesi, hattın taşınması veya yalıtkan bariyer gibi ek önlemler alınarak gerilim seviyesine göre belirlenmiş yatay güvenlik mesafesi bırakılır. Çevredeki araç ve yaya trafiği için de tedbir alınır.
Kurulum sırasında iskele, üreticinin kurulum/kullanım kılavuzuna ve hazırlanan plana uygun olarak monte edilir. Zemine binen yükü dağıtmak için altlık ve taban plakaları kullanılır; platform birimleri arada boşluk kalmayacak biçimde yerleştirilip sabitlenir. Bütün katlarda topuk levhası, ara korkuluk ve ana korkuluk takılır, kat içi geçiş için merdiven sistemleri kullanılır ve iskele yeterli sayıda ankrajla yapıya sabitlenip çapraz takviyelerle desteklenir. İskele file veya branda ile kaplanacaksa rüzgâr yükü artacağından ankraj sayısı üretici talimatına göre çoğaltılır. Toplu korumanın sağlanamadığı durumlarda çalışanlar tam vücut emniyet kemerini doğru ankraj noktalarına bağlar.
Kurulum tamamlandığında ehil kişi, iskelenin üretici talimatlarına uygun ve eksiksiz kurulduğunu EK-I’deki kontrol formuyla doğrular; bu form iskelenin görünür bir yerine asılır. İskele, görevlendirilen ehil kişinin kontrolünden geçmeden kullanıma açılmaz.
- İskele kurma, kullanma ve sökme planı inşaat mühendisi, teknikeri veya yüksek teknikeri tarafından hazırlanır/hazırlatılır.
- İşveren, kurulumu koordine ve kontrol edecek bir "ehil kişi" görevlendirir.
- Hasarlı (kırık, çatlak, eğik, paslı) parçalar kullanılmaz, yenisiyle değiştirilir.
- Her katta topuk levhası + ara korkuluk + ana korkuluk bulunur.
- İskele yeterli ankraj ve çapraz takviye ile yapıya sabitlenir.
- Kurulum sonrası EK-I kontrol formu doldurulup iskeleye asılır.
Kullanım ve söküm
İskele kullanıma başlamadan önce işverence görevlendirilen ehil kişi tarafından kontrol edilir. İskele üzerinde herhangi bir değişiklik gerektiğinde kurulumu yapan firmayla irtibata geçilir; çalışanlar iş güvenliğinden sorumlu kişilerin ve işverenin talimatlarına uyar. Yağışlı havalarda gerekli tedbirler alınmadan iskelede çalışma yapılmaz.
Söküm, en az kurulum kadar tehlikelidir ve dikkatle yapılır. Sökülecek parçaların istifleneceği uygun bir alan belirlenir; söküm başlamadan önce iskelenin takviye ve çaprazlarından hiçbir eleman alınmaz. Söküm, kurulumun tersi sırayla en üst kısımdan başlanarak yapılır; bina bağlantıları kalaslar alındıktan sonra yukarıdan aşağıya sökülür. Söküm sırasında montaj güvenlik korkulukları gibi toplu koruma önlemleri alınır ya da kişisel koruyucu donanım kullanılır; sökülen parçalar kesinlikle aşağı atılmaz, makara veya asansör gibi uygun ekipmanla güvenli biçimde indirilir.
Madde Metni
Tam Metin
CEPHE İSKELELERİNDE GÜVENLİ ÇALIŞMA REHBERİ T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü CEPHE İSKELELERİNDE GÜVENLİ ÇALIŞMA REHBERİ Cephe İskelelerinde Güvenli Çalışma Rehberi T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanmıştır. Hazırlanan bu rehberdeki hususlar tavsiye niteliğindedir. Yayına Hazırlayan T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Emek Mahallesi, Naci Ayvalıoğlu Cad. No:13 06520 Çankaya / ANKARA Telefon: 0 312 296 60 00 Faks: 0 312 215 50 28 https://www.csgb.gov.tr/isggm https://guvenliinsaat.csgb.gov.tr/ T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Mart 2018 (Revizyon: 2024) İçindekiler Bu Rehberi Kimler Kullanmalıdır? 5 İskele ile İlgili Yükümlülükler 5 Güvenli Cephe İskelesi Nedir? 6 İskele Seçiminde Dikkat Edilecek Hususlar 6 Kurulum Öncesi Dikkat Edilecek Hususlar 8 Kurulum Esnasında Dikkat Edilecek Hususlar 12 Kurulum Sonrası Kontrol 15 Kullanımda Dikkat Edilecek Hususlar 15 İskele Sökümünde Dikkat Edilecek Hususlar 16 5 Bu Rehberi Kimler Kullanmalıdır? Bu rehber; cephe iskelelerinin kurulumunda, sökümünde ve kurulum tamamlandıktan sonra iskeleyi kullanacak bütün çalışanlar ile şantiye şefleri, saha mühendisleri, iş güvenliği uzmanları ve tüm yapı müteahhitlerinin yararlanması amacıyla hazırlanmıştır. İskele ile İlgili Yükümlülükler 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki tüm işyerlerinde sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamının oluşturulması zorunluluğu getirilmiştir. Yapı işlerinin yapıldığı işyerlerinde kurulan cephe iskeleleriyle ilgili düzenlemelere, dayanağı 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu olan “Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği” ile “İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği” ’nde yer verilmiştir. Kullanılacak iskelelerin uyumlaştırılmış ulusal standartlara uygun olması gerekmektedir. 6 Güvenli Cephe İskelesi Nedir? Güvenli cephe iskelesi; binaların ve diğer yapıların inşa, bakım, onarım ve yıkım işlerinin gerçekleştirilmesinde güvenli bir çalışma ortamının oluş- turulması ve bu ortama güvenli erişimin sağlanabilmesi için gerekli olan geçici iş ekipmanıdır. İskele Seçiminde Dikkat Edilecek Hususlar İskelenin kullanım amacına göre taşıması gerekli muhtemel yükler göz önüne alınarak doğru yük sınıfı belirlenmeli ve gerekli şartları sağlayan uygun bir iskele seçilmelidir. Dış cephe işlerinde kullanılacak iskeleler, korozyona karşı ilgili standartlara uygun nitelikte “sıcak daldırma galvaniz” ile kaplanmış olmalıdır. (TS EN 12811-2) 7 İskele Yük Sınıfının Belirlenmesi İskele bölmesine gelecek yükler belirlenir: 70x1,2+100+30+10=224kg, 224 kg=2,24 kN İskele bölmesinin alanı hesaplanır: 3,00 m x 0,90 m = 2,70 m 2 m 2’ye gelecek yayılı yük hesaplanır: (2,24 kN)/(2,70 m 2 )=0,83 kN/m 2 Tablo 1’den uygun yük sınıfı tayin edilir: 0,83 kN/m 2 > 0,75 kN/m 2 olduğundan yük sınıfı 1 yeterli değildir. Yük sınıfı 2 seçilmelidir. Açıklama: Mevcut toplam yük hesaplanırken, yapı malzemesinin vinç benzeri bir ekipmanla iskeleye bırakılacağı dikkate alınarak bundan kaynaklanabilecek dinamik etkiyi hesaba katmak amacıyla yapı malzemesinden gelen yük 1,2 gibi bir katsayı ile çarpılmıştır. Bu katsayı uluslararası bazı uygulamalarda hesaplamalarda dikkate alınan örnek bir değer olup fikir vermesi için kullanılmıştır. Genişlik sınıfı, iskelenin kullanım amacı da göz önünde bulundurularak belirlenmelidir. Yük sınıfı Düzgün yayılı yük q 1 kN/m 2 500mm x 500mm alan üzerindeki tekil yük F 1 kN 200mm x 200mm alan üzerindeki tekil yük F 1 kN Kısmi alan yükü q 2 kN/m 2 Kısmi alan kat sayısı a p 1 0,75 1,50 1,00 - - 2 1,50 1,50 1,00 - - 3 2,00 1,50 1,00 - - 4 3,00 3,00 1,00 5,00 0,4 5 4,50 3,00 1,00 7,50 0,4 6 6,00 3,00 1,00 10,00 0,5 Tablo 1 Yük Sınıfları 8 Kurulum Öncesi Dikkat Edilecek Hususlar İskele kurma, kullanma ve sökme planı inşaat mühendisi, inşaat teknikeri veya yüksek teknikeri tarafından hazırlanmış veya hazırlatılmış olmalıdır. İskele kurulumunun ilgili mevzuata ve bu rehberde belirtilen hususlara uygun olarak güvenli bir şekilde tamamlanmasını koordine ve kontrol edecek “ehil bir kişi” işveren tarafından tayin edilmelidir. İskelede kullanılacak bütün parçalar kontrol edilerek kırılmış, çatla- mış, eğilmiş, korozyona uğramış parçalar yenileriyle değiştirilmelidir. İskele kurulacak zemin; tesvi- ye edilmeli ve iskeleden akta- rılacak yükleri taşıyacak daya- nımda olmalıdır. Kazı alanı yakınında iskele ku- rulacaksa kazı kenarı çökmeye karşı desteklenerek güçlendi- rilmelidir. 9 Yüksekte güvenli çalışmayı sağlamak amacıyla uygun bir çalışma yöntemi belirlenmelidir. (Montaj güvenlik korkulukları, yaşam hatları, vb.) 10 Elektrik hatları yakınında iskele kurulacaksa; hattaki enerjinin kesil- mesi ya da hattın nakledilmesi, hatta teması engelleyecek biçimde yalıtkan bariyer yapılması, kullanılacak uzun malzemeler ve rüzgârın hatlar üzerindeki salınım etkisi de göz önüne alınarak gerekli güven- lik mesafesinin bırakılması gibi ek güvenlik önlemleri alınmalıdır. İskele kurulacak yapının etrafındaki araç ve yaya trafiği dikkate alınarak gerekli güvenlik tedbirleri alınmalıdır. Tablo 2 Hava hattı ile yapı arası mesafe (Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği, 30/11/2000 tarihli ve 24246 sayılı) Hattın izin verilen en yüksek sürekli işletme gerilimi kV Yatay Uzaklık m 0-1 (1 dahil) 1 1-36 (36 dahil) 2 36-72,5 (72,5 dahil) 3 72,5-170 (170 dahil) 4 170-420 (420 dahil) 5 11 İskele kurulumunda görev alacak çalışanlara gerekli kişisel koruyucu donanımlar temin edilmelidir. (Tam vücut emniyet kemeri ve bağlan- tı aparatları) Tam vücut emniyet kemeri Emniyet Halatı (Lanyard) Enerji Emici Karabina Uygun Ankraj Noktası Seçilen iskelenin kurulum ve kullanım şekline göre sağlamlık ve dayanıklılık hesapları ile statik hesabı yapılır veya yaptırılır. Enerji Emici Karabina Uygun Ankraj Noktası Tam vücut emniyet kemeri Emniyet halatı 12 Kurulum Esnasında Dikkat Edilecek Hususlar İskele, üreticinin vermiş olduğu kurulum ve kullanım kılavuzu veya talimat el kitabı ile üretici talimatları doğrultusunda ve kurma, kullanma ve sökme planı dikkate alınarak kurulmalıdır. Zemine aktarılan yükün daha geniş bir alana dağıtılabilmesi için altlık kullanılmalıdır. Zeminin eğimine göre iskelenin terazisinde kurulabilmesi için ayarlanabilir veya sabit taban plakaları kullanılmalıdır. İskeleye girişler güvenli bir alandan yapılmalı, kurulum tamamlanmadan önce kullanımına kesinlikle izin verilmemelidir. 13 İskelenin kat düzlemleri bo- yunca yerleştirilen platform birimleri, aralarında boşluk kalmayacak biçimde yerleşti- rilmeli ve sabitlenmelidir. Bütün iskele katlarında plat- formdan itibaren topuk levhası, ara korkuluk ve ana korkuluk takılmalıdır. İskele içi erişimin güvenli bir şekilde sağlanması amacıyla merdiven sistemleri kullanıl- malıdır. İskele parçaları uygun ekip- manlar (makara sistemi, asan- sör, vb.) yardımıyla güvenli biçimde üst katlara aktarılma- lıdır. Ana Korkuluk Ara Korkuluk Topuk Levhası 14 İskele, üreticinin kullanım kılavuzun- da belirttiği şekilde, sağlam bir yapı yüzeyine ve yeterli sayıda ankrajla yapıya sabitlenmelidir. İskele, kullanım kılavuzuna ve üretici talimatlarına uygun biçimde çapraz takviyelerle desteklenmelidir. Ankraj noktaları Üretici talimatlarına bağlıdır. Örnek çapraz destek modelleri İskele file, branda, levha veya aynı işlevi görebilecek benzeri iskele örtüsü ile kaplanması halinde, yapı ile iskele arasındaki ankraj sayısının rüzgâr yükü dikkate alınarak üretici talimatları doğrultusunda artırılmalıdır. 15 Toplu koruma önlemlerinin alınamadığı iskelelerin kurulumu sırasında kullanılacak tam vücut emniyet kemeri ve bağlantı aparatlarının, iskele tedarikçisi firma tarafından verilen kullanım kılavuzu ya da talimat el kitabında belirtilmiş doğru bağlantı noktalarına takılmalıdır. Kurulum Sonrası Kontrol Kurulum tamamlandıktan sonra iskelenin üretici talimatları doğrultusunda eksiksiz olarak kurulduğunu kontrol etmek amacıyla “ehil kişi” EK-I’dekine benzer bir kontrol formu doldurmalı ve bu kontrol formu iskelenin görünür bir yerine asılmalıdır. Kullanımda Dikkat Edilecek Hususlar İskeleler kullanılmaya başlanmadan önce işveren tarafından görevlendirilen ehil bir kişi tarafından kontrole tabi tutulmalıdır. İskele üzerinde herhangi bir değişiklik yapılması gerektiğinde, kurulumu yapan firma ile irtibata geçilmelidir. Çalışanlar, iş sağlığı ve güvenliğinden sorumlu kişiler ile işverenin talimatlarına uymalıdırlar. Yağışlı havalarda, gerekli tedbirler alınmadan iskele çalışması yapılmamalıdır. 16 İskele Sökümünde Dikkat Edilecek Hususlar Sökümü yapılacak iskele parçalarının istifleneceği uygun bir alan belirlenmelidir. Söküm başlamadan önce, herhangi bir sebeple iskelenin takviye veya çaprazlarından hiçbir eleman alınmamalıdır. İskele, kurulumda takip edilen montaj adımlarının tersine bir sıralama ile en üst kısımdan başlanarak sökülmelidir. İskelelerin bina bağlantıları, kalasların alınmasından sonra ve yukarıdan aşağıya sırayla sökülmelidir. İskele sökümü yapılırken, yüksekten düşmelerin önlenmesi için montaj güvenlik korkulukları gibi toplu koruma önlemleri alınmalı ya da kişisel koruyucu donanımlar kullanılmalıdır. Sökümü yapılan iskele parçaları kesinlikle aşağı atılmamalı, uygun ekipmanlar (makara sistemi, asansör, vb.) yardımıyla güvenli biçimde indirilmelidir. 17 EK-I GÜVENLİ CEPHE İSKELESİ KONTROL FORMU Kurulumu Yapan Firma (kaşe) Şantiye Adresi: İşi Veren: Ehil Kişi: Yük Sınıfı 2 (1,5 kN/m 2) 3 (2,0 kN/m 2) 4 (3,0 kN/m 2) _____kN/m 2 İki dikme arasında kalan her platform zemininde oluşan toplam yük yukarıda belirtilen değeri geçmemelidir. Genişlik Sınıfı W06 W09 W____ Sınırlamalar: (Örn. Platformlarda her yerde en az 30 cm’lik geçiş yeri bırakılması) Kurulan iskele ehil kişi tarafından kontrol edilmiştir. Tarih: Ad-Soyad/İmza: 18 KONTROL FORMU Kontrol Edilecek Hususlar Olması gerektiği gibi mi? Uygulana- maz Evet Hayır İskele Parçaları Hasarsız, sağlam Stabilite İskelenin kurulduğu zemin Taban plakası ve yüksekliği Çapraz destekler Ayak hizasındaki boyuna ara bağlantılar Kafes kirişler Ankrajların montaj ve kullanım talimatlarına uygunluğu Platformlar Platform malzemesi Platform birimleri aynı seviyede ve sabitlenmiş Kat düzlemleri boşluk kalmayacak biçimde Köşeler tam genişlikte dönülmektedir Çalışma Güvenliği Düşmeye karşı ara, ana korkuluklar ve topuk tahtası İskele-yapı arası mesafe (Düşmeye sebebiyet vermeyecek biçimde) İç tarafta ara, ana korkuluklar ve topuk tahtası (Gerekli ise) Güvenli erişim sistemleri (merdiven) Çatı korumaları Yayalar için iskele altında geçit-aydınlatma Araç trafiği güvenliği-aydınlatma Gece çalışmalarında yeterli aydınlatma İşaretleme İskele girişlerinde işaretler Yetkisiz Girişler Tamamlanmamış iskeleye girişlerin engellenmesi ve “Yetkisiz Kimse Giremez” şeklinde işaretlenmesi Yorumlar/Notlar: Kontrol edilen iskelede hiçbir eksik/hata yoksa bu formu “Yetkisiz Kimse Giremez” işaretinin üzerine takınız. 20 Notlar: ................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... 21 Notlar: ................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... 22 Notlar: ................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ...........................................................................................................................................................................................................
Sıkça Sorulan Sorular
İlgili Mevzuat
Bilgilendirme ve Resmî Kaynak
Bu sayfadaki sade açıklamalar ve madde metinleri yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuken bağlayıcı değildir. Mevzuat zaman içinde değişebilir; uygulamada her zaman resmî ve güncel metni esas alın.Bu sayfa son güncelleme: 05.06.2026
Resmî Kaynak: mevzuat.gov.tr