Kişisel Koruyucu Donanımların Kategorizasyon Rehberine Dair Tebliğ
KKD’lerin korudukları riskin ciddiyetine göre üç kategoriye (I basit, II orta, III ölümcül risk) ayrılmasını örneklerle açıklar; doğru KKD seçimi ve belgelendirmesi için temel rehberdir.
Resmî tam metni oku (mevzuat.gov.tr)Neyi Kapsar?
Kişisel koruyucu donanımların (KKD) korudukları riskin ciddiyetine göre nasıl üç kategoriye (I, II, III) ayrılacağını açıklayan rehberi düzenler. Hangi ürünün hangi kategoriye girdiğini örneklerle gösterir.
Kimi Bağlar?
KKD üreticilerini, ithalatçılarını ve KKD seçen/sağlayan işverenleri ilgilendirir. Doğru kategori, ürünün hangi belgelendirme sürecinden geçeceğini belirler.
Pratikte Ne Yapmalı?
Çalışanlarınıza KKD sağlarken, korunacak riske uygun kategoride ürün seçin. Kategori III (ölümcül/geri dönüşsüz riskler — düşme önleyici sistem, solunum cihazı, kimyasal koruyucu) ürünlerde onaylanmış kuruluş belgesi ve CE işareti aranır. Kategoriyi doğru anlamak, hem yasal uygunluk hem gerçek koruma için kritiktir.
Sade Anlatımla Bu Mevzuat
Neden Kategori Sistemi?
Bir bahçıvan eldiveni ile bir yüksekte çalışma paraşüt kemeri aynı titizlikte denetlenmez — çünkü taşıdıkları risk çok farklıdır. KKD kategorizasyonu, ürünün koruduğu riskin ciddiyetine göre belgelendirme sürecini ölçeklendirir: risk arttıkça denetim sıkılaşır.
Bu rehber, üreticilerin ve kullanıcıların bir ürünün hangi kategoriye girdiğini doğru belirleyebilmesi için örneklerle yol gösterir.
Üç Kategori
Kategori sistemi, en düşük riskten en ölümcül riske doğru üç kademeden oluşur.
- Kategori I — Asgari (düşük) riskler: yüzeysel mekanik etki, hafif darbe (ör. bahçıvan eldiveni, güneş gözlüğü). Üretici öz beyanı yeterli.
- Kategori II — Orta riskler: I ve III dışındaki tüm KKD (ör. baret, iş gözlüğü, kulak koruyucu). Onaylanmış kuruluş tip incelemesi gerekir.
- Kategori III — Ölümcül veya geri dönüşsüz riskler: düşme önleyici sistem, solunum cihazı, kimyasal/elektrik koruyucu. En sıkı denetim ve sürekli gözetim.
Madde Metni
MADDE 1
— Amaç(1) Bu Tebliğin amacı, 29/11/2006 tarihli ve 26361 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği kapsamındaki kişisel koruyucu donanımların CE belgelendirme işlemlerinin yapılabilmesi için hangi kategoriye dahil olduklarını belirlemektir.
MADDE 2
— Üreticinin sorumluluğu(1) Bu Tebliğ, Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliğinin uygulanmasını kolaylaştırmak için yayımlanmış olup doğru uygunluk değerlendirme işlemini seçmek üreticinin sorumluluğundadır.
MADDE 3
— Kategori-0(1) Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği kapsamına girmeyen kişisel koruyucu donanımlar, kategori-0 olarak sınıflandırılır.
MADDE 4
— Kategori-I(1) Tasarımcı tarafından, kullanıcının kendisinin değerlendirebileceği kabul edilen, tedrici olarak ortaya çıkan ve zamanında farkedilebilir derecede düşük düzeydeki risklere karşı koruma sağlayan basit yapıdaki kişisel koruyucu donanımlar, kategori-I olarak sınıflandırılır.
(2) Kategori-I’e dahil olan kişisel koruyucu donanımların belgelendirilmesi, Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinde belirtildiği şekilde, üreticinin sorumluluğu alarak, AT uygunluk beyanı düzenlemesi esasına göre yapılır.
MADDE 5
— Kategori-II(1) Kategori-I ve kategori-III’ün dışında kalan tüm kişisel koruyucu donanımlar, kategori-II olarak sınıflandırılır.
(2) Kategori-II’ye dahil olan kişisel koruyucu donanımların belgelendirilmesi, Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde belirtildiği şekilde, onaylanmış kuruluş tarafından model kişisel koruyucu donanım için AT tip inceleme belgesi düzenlendikten sonra, üretici tarafından AT uygunluk beyanı düzenlenmesi esasına göre yapılır.
MADDE 6
— Kategori-III(1) Tasarımcı tarafından, ani olarak ortaya çıkabilecek tehlikeleri, kullanıcının zamanında fark edemeyeceği düşünülen durumlarda ve hayati tehlike oluşturarak, sağlığa ciddi şekilde ve geriye dönüşü mümkün olmayacak derecede zarar verebilecek risklere karşı koruma sağlayan, karmaşık yapıdaki kişisel koruyucu donanımlar kategori-III olarak sınıflandırılır.
(2) Kategori-III’e dahil olan kişisel koruyucu donanımların belgelendirilmesi, Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliğinin 11 inci maddesinde belirtildiği şekilde, onaylanmış kuruluş tarafından model kişisel koruyucu donanım için AT tip inceleme belgesinin düzenlenmesini takiben, AT tip incelemesini yapan veya üretici tarafından seçilen farklı bir onaylanmış kuruluşun aynı Yönetmeliğin altıncı veya yedinci bölümlerinden birine uygun olarak üretilen kişisel koruyucu donanımların ya da üretim sisteminin kalite kontrolü süreçlerinin uygulanmasının ardından, üreticinin AT uygunluk beyanı düzenlemesi esasına göre yapılır.
MADDE 7
— Temel sağlık ve güvenlik gereklerine uygunluk(1) Kişisel koruyucu donanımlar, belgelendirme kategorisine bakılmaksızın Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliğinin Ek-2’sinde belirtilen temel sağlık ve güvenlik gereklerine uygun olarak tasarlanmak ve üretilmek zorundadırlar.
MADDE 8
— Onaylanmış kuruluşların yükümlülüğü(1) Kişisel koruyucu donanımın AT tip incelemesini yapacak olan onaylanmış kuruluşun aşağıdaki hususları yerine getirmesi zorunludur: a) Tek parçadan oluşmuş kişisel koruyucu donanımın, ilgili temel sağlık ve güvenlik gereklerine uygun olduğunu teyit etmek. b) Birkaç parçadan oluşmuş kişisel koruyucu donanımın parçalarının tamamının veya bir kısmının üzerinde yapılmış olan testleri gözönüne alarak, onaylanmış kuruluşun yapmış veya kabul etmiş olduğu testleri tekrar etmeden temel sağlık ve güvenlik gereklerine uygun olduğunu teyit etmek ve parçaların birleştirilmesinden dolayı gereken ek testleri yapmak.
MADDE 9
— Kategorizasyon tablosu(1) Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği kapsamında bulunan; kişisel koruyucu donanımlar ile ilgili tüm tasarımcı, üretici, gerçek ve tüzel kişilerin dikkate almaları gereken kategorizasyon tablosu Ek-1’de verilmiştir.
MADDE 10
— Kişisel koruyucu donanım yönetmeliğinin ilgili hükümleri(1) Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliğinin ilgili hükümleri Ek-2’de verilmiştir.
MADDE 11
— Yürürlükten kaldırılan tebliğ(1) 4/5/2004 tarihli ve 25452 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kişisel Koruyucu Donanımların Kategorizasyon Rehberine Dair Tebliğ yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 12
— Yürürlük(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 13
— Yürütme(1) Bu Tebliğ hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür. Ekleri için tıklayınız.
Sıkça Sorulan Sorular
İlgili Mevzuat
Sözlükte İlgili Kavramlar
Bilgilendirme ve Resmî Kaynak
Bu sayfadaki sade açıklamalar ve madde metinleri yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuken bağlayıcı değildir. Mevzuat zaman içinde değişebilir; uygulamada her zaman resmî ve güncel metni esas alın.Bu sayfa son güncelleme: 05.06.2026
Resmî Kaynak: mevzuat.gov.tr