6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Nedir?
Aynı anlama gelen: 6331, İSG Kanunu, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
20 Haziran 2012'de yürürlüğe giren, Türkiye'de tüm sektör ve işyerlerini kapsayan temel İSG mevzuatıdır. İşveren-çalışan yükümlülükleri, OSGB, risk değerlendirmesi ve kurul oluşturma zorunluluğunu düzenler.
6331 Sayılı İSG Kanunu Hakkında
20 Haziran 2012 tarihinde 28339 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Türkiye'nin İSG mevzuatının temel taşıdır. Tüm sektör ve işyerlerini, çırakları ve stajyerleri kapsar. Avrupa Birliği 89/391/EEC çerçeve direktifi ile uyumludur.
Kapsam ve Uygulama
- Kamu ve özel sektör tüm işyerleri.
- Çırak ve stajyerler dahil tüm çalışanlar.
- Ev hizmetleri (kapsam dışı).
- Aile şirketleri (sadece akraba çalıştırılıyorsa kapsam dışı).
- 50'nin altında çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde bazı maddeler 1 Temmuz 2020 itibariyle yürürlüğe girmiştir.
Temel Yükümlülükler (İşveren — Md. 4)
- Risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmak (Md. 10).
- Çalışanlara İSG eğitimi vermek (Md. 17).
- Çalışan sağlığını gözetmek, periyodik muayene yaptırmak (Md. 15).
- Acil durum planı hazırlamak (Md. 11).
- İSG uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmek (Md. 6-8).
- 50+ çalışanlı işyerinde İSG kurulu oluşturmak (Md. 22).
- İş kazası ve meslek hastalığını 3 iş günü içinde SGK'ya bildirmek (Md. 14).
- KKD'yi ücretsiz temin etmek.
- Çalışan temsilcisi seçtirmek.
Çalışan Yükümlülükleri (Md. 19)
- İSG kurallarına uymak ve eğitimlere katılmak.
- KKD'leri kullanmak ve doğru saklamak.
- Tehlike fark edildiğinde derhal işverene/çalışan temsilcisine bildirmek.
- Sağlık muayenelerine katılmak.
İdari para cezaları (2025): Risk değerlendirmesi yapmama yaklaşık aylık 12.000 TL, İSG uzmanı görevlendirmeme yaklaşık aylık 30.000 TL. Her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir. Hayati tehlike halinde işyeri faaliyetinin durdurulması da mümkündür.
Önemli Diğer Maddeler
- Md. 13: Çalışanın çalışmaktan kaçınma hakkı (ciddi ve yakın tehlike halinde).
- Md. 17: Eğitim sürelerinin tehlike sınıfına göre belirlenmesi (8/12/16 saat).
- Md. 25: Hayati tehlike halinde işin durdurulması yetkisi.
- Md. 26-28: İdari para cezaları ve uygulama esasları.
İlgili Araçlar ve Rehberler
Hangi Sektörlerde Geçerli?
Sıkça Sorulan Sorular
Mevzuat Referansları
İlişkili Terimler
Risk Değerlendirmesi
İşyerindeki tehlikelerin sistematik olarak belirlenmesi, analiz edilmesi ve risk skorlarına göre önlem alınması sürecidir. 6331 sayılı kanunun 10. maddesi gereği zorunludur.
İş Güvenliği Uzmanı
İş sağlığı ve güvenliği alanında ÇSGB tarafından yetkilendirilmiş, işverene danışmanlık yapan, risk değerlendirmesi süreçlerine katılan ve İSG kurulunda görev alan uzmandır. A, B, C sınıfı belge ile faaliyet gösterir.
Tehlike Sınıfı
İşyerlerinin az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli olarak sınıflandırılmasını belirleyen NACE kodu tabanlı sistemdir.
İşveren Yükümlülükleri
Risk değerlendirmesi, eğitim, sağlık gözetimi, KKD temini ve acil durum planı gibi 6331 kapsamında işverenin yapması gereken görevlerin tamamıdır.
Çalışan Yükümlülükleri
KKD kullanımı, eğitimlere katılım, tehlike bildirimi ve güvenlik talimatlarına uyum gibi çalışanın 6331 kapsamındaki sorumluluklarıdır.
İşyeri Hekimi
İşyerinde çalışanların sağlık gözetimini yapan, periyodik muayeneleri yöneten ve İSG kuruluna katılan tıp doktorudur.
OSGB (Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi)
Birden fazla işyerine İSG hizmeti sunmak üzere ÇSGB tarafından yetkilendirilmiş kuruluştur.
İSG Kurulu
50 ve daha fazla çalışanı olan, 6 ay üzeri süreli iş yapan işyerlerinde aylık toplanması zorunlu olan kurul.